Bạn muốn nhắn cho đồng nghiệp nước ngoài rằng mình muốn dời cuộc họp, gõ ra “I want moving the meeting” rồi khựng lại: hình như sai ở đâu đó. Chỗ vướng nằm ngay sau chữ want, và đây là điểm mà rất nhiều người học lẫn lộn giữa to V và V-ing.
Vậy cấu trúc want là gì? Nói gọn, đó là cách dùng động từ want (muốn) với ba dạng chính: want + danh từ khi muốn một vật, want + to V khi muốn làm gì, và want + ai đó + to V khi muốn người khác làm gì. Cái khó không nằm ở nghĩa, mà ở chỗ nhớ chắc rằng sau want là to V chứ không phải V-ing, biết cách nói “muốn ai làm gì” cho đúng, và phân biệt want với would like về mức lịch sự. Bài này đi lần lượt qua từng chỗ đó, kèm bảng công thức và bài tập trắc nghiệm để bạn tự kiểm tra. Nếu bạn đang dựng lại ngữ pháp từ nền, phần này nằm trong lộ trình tiếng Anh cho người mất gốc.
Sau want là to V hay V-ing?
Câu trả lời dứt khoát: sau want là to V, không phải V-ing. Theo Cambridge Dictionary, want thuộc nhóm động từ luôn đi với động từ nguyên mẫu có “to” (to-infinitive) khi phía sau là một hành động; chỉ có một ngoại lệ hiếm kiểu Anh-Anh mà bài sẽ nói ở phần cuối. Bạn nói “I want to go”, tiếng Anh không có “I want going” trong nghĩa “muốn đi”.
I want to learn English. (đúng)
I want learning English. (sai)
Sở dĩ nhiều người nhầm là vì tiếng Anh có những động từ khác lại đi với V-ing, chẳng hạn enjoy và finish: “She enjoys reading” chứ không phải “She enjoys to read”. Lại có động từ nối với hành động qua giới từ, như trong cấu trúc apologize bạn phải nói “apologize for being late” vì sau giới từ “for” động từ luôn ở dạng V-ing. Mỗi động từ có khuôn riêng, và khuôn của want là to V. Bạn nhớ chắc một câu mẫu như “I want to learn English”, khi phân vân thì lấy câu đó ra đối chiếu.
Cấu trúc want somebody to V: muốn ai làm gì
Khi điều bạn muốn không phải do mình làm mà do người khác làm, bạn chèn người đó vào giữa want và to V theo công thức S + want(s) + người + to V. Ví dụ: “She wants me to help her” (Cô ấy muốn tôi giúp cô ấy), “My boss wants me to finish the report today” (Sếp muốn tôi hoàn thành báo cáo hôm nay).
Lỗi hay gặp nhất ở dạng này là bê nguyên cách nói tiếng Việt “muốn rằng ai đó làm gì” sang tiếng Anh thành “want that + mệnh đề”. Tiếng Anh không dùng “that” sau want, cho nên bạn phải chuyển sang tân ngữ + to V.
I want that you come early. (sai)
I want you to come early. (đúng)
Cũng đừng bỏ mất chữ “to”: “I want you help me” là câu sai, viết đúng phải là “I want you to help me”. Tân ngữ đứng giữa có thể là đại từ (me, you, him, her, us, them) hoặc một cụm danh từ chỉ người, ví dụ “The teacher wants students to finish the homework”.
Bảng công thức want và ví dụ
Các dạng dùng của want gom lại trong bảng dưới đây, được tổng hợp theo mục “want” của Cambridge Dictionary. Bạn xem cột công thức để nắm khung, rồi đối chiếu cột ví dụ để thấy nó chạy trong câu thật ra sao.
| Dạng dùng | Công thức | Ví dụ |
|---|---|---|
| Muốn một vật | S + want(s) + N | She wants a new phone. |
| Muốn làm gì | S + want(s) + to V | I want to travel to Japan. |
| Muốn ai làm gì | S + want(s) + người + to V | My mother wants me to go to bed early. |
| Phủ định | S + do/does not + want + N / to V | She doesn’t want to go out tonight. |
| Nghi vấn | Do/Does + S + want + N / to V? | Do you want to go to the cinema? |
Trong câu trả lời ngắn, khi hành động đã rõ từ ngữ cảnh, người bản xứ giữ lại “want to” và lược động từ phía sau: “Elle didn’t go shopping with me because she didn’t want to”. Chữ “to” ở cuối vẫn phải có mặt, bạn không rút gọn tiếp thành “because she didn’t want” trong văn chuẩn.
Quá khứ của want và cách chia theo chủ ngữ
Want là động từ có quy tắc, cho nên quá khứ đơn và quá khứ phân từ (V2, V3) đều là wanted, không có dạng bất quy tắc nào phải tra bảng. Ví dụ: “Yesterday, they wanted to visit the museum, but it was closed” (Hôm qua họ muốn đi thăm bảo tàng, nhưng nó đóng cửa).
Ở thì hiện tại đơn, chủ ngữ ngôi thứ ba số ít (he, she, it hoặc một danh từ số ít) đi với wants: “He wants a cup of coffee”, “My sister wants a new bicycle”. Còn dạng V-ing của nó là wanting, nhưng bạn sẽ ít khi cần đến, bởi want là động từ chỉ trạng thái nên thường được chia ở thì đơn thay vì thì tiếp diễn. Bạn nói “I want to talk to you” chứ không nói “I am wanting to talk to you” trong văn chuẩn mực.
Want và would like khác nhau thế nào?
Cả hai đều diễn tả mong muốn và đều đi với to V, nhưng chúng khác nhau ở mức lịch sự. “I want a coffee” nghe thẳng và có phần cộc nếu nói với người lạ, còn “I would like a coffee” là cách nói nhã nhặn mà người bản xứ dùng khi gọi món, nhờ vả hay mời ai đó. Bảng dưới đối chiếu để bạn chọn đúng theo tình huống.
| Tiêu chí | Want | Would like |
|---|---|---|
| Cấu trúc | S + want + N / to V | S + would like + N / to V |
| Sắc thái | Trực tiếp, hợp với người thân quen | Lịch sự, hợp với người lạ và dịch vụ |
| Câu mời | Do you want some tea? (thân mật) | Would you like some tea? (nhã nhặn) |
Vì vậy khi vào quán hay viết email công việc, bạn ưu tiên “I would like to…” thay cho “I want to…”. Cách dùng chi tiết của mẫu câu mời này nằm trong bài cấu trúc Would you like. Nói với bạn bè thì “want” hoàn toàn tự nhiên, cho nên vấn đề không phải từ nào đúng hơn, mà là từ nào hợp với người đang nghe bạn nói.
Ghi nhớ nhanh về cấu trúc want
- Sau want là to V, không phải V-ing: I want to go, không phải I want going.
- Muốn ai làm gì thì dùng want + người + to V: She wants me to help her; tiếng Anh không nói “want that + mệnh đề”.
- Ba dạng lõi: want + N (muốn một vật), want + to V (muốn làm gì), want + người + to V (muốn ai làm gì).
- Want là động từ có quy tắc: quá khứ và phân từ quá khứ đều là wanted; ngôi thứ ba số ít dùng wants.
- Trong câu trả lời ngắn, bạn giữ “want to” và lược động từ phía sau: because she didn’t want to.
- Would like là cách nói lịch sự của want, cũng đi với to V; chọn theo người nghe, không phải theo thói quen.
Những nhầm lẫn thường gặp với cấu trúc want
Nói “I want that you come” được không?
Không được. Tiếng Việt nói “tôi muốn rằng bạn đến” nghe xuôi, nhưng tiếng Anh không dùng mệnh đề “that” sau want. Bạn phải chuyển sang tân ngữ + to V: “I want you to come”. Tương tự, “She wants that I stay” phải sửa thành “She wants me to stay”. Đây là lỗi dịch từng chữ hay gặp nhất với cấu trúc này.
Có bao giờ want đi với V-ing không?
Có một cách dùng ít gặp trong tiếng Anh kiểu Anh (British English): want + V-ing mang nghĩa “cần được”, ví dụ “The car wants washing” (Cái xe cần được rửa). Ở đây want không còn nghĩa “muốn” mà gần với need. Cách dùng này khá hiếm và thiên về văn nói kiểu Anh, cho nên ở mức cơ bản bạn cứ giữ nguyên tắc want + to V; khi muốn nói “muốn làm gì” thì tuyệt đối không dùng V-ing.
Khi nào được lược động từ sau want to?
Khi hành động đã được nhắc đến trước đó và người nghe hiểu ngay bạn đang nói về việc gì. Ví dụ: “You don’t have to talk with me if you don’t want to” (Bạn không phải nói chuyện với tôi nếu bạn không muốn). Động từ “talk” được lược đi, nhưng chữ “to” vẫn giữ lại làm dấu vết của hành động đó.
Học công thức rồi mà vào hội thoại vẫn quên?
Đó là chuyện bình thường, vì hiểu trên giấy và bật ra đúng khi đang nói là hai kỹ năng khác nhau. Cách bền nhất là đặt những câu thật về điều bạn đang muốn mỗi ngày, từ “I want to sleep early tonight” đến “I want you to check this email”, rồi lặp lại đến khi nó thành phản xạ. Nếu bạn muốn luyện theo cách đó với người hướng dẫn kèm sát, hãy tham khảo lộ trình tiếng Anh từ con số 0 để đưa ngữ pháp vào câu nói hằng ngày.
Freetalk English và cách học ngữ pháp để dùng được
Freetalk English (thương hiệu của Công ty Cổ phần Fungroup) dạy tiếng Anh giao tiếp 1-1 trực tuyến theo mô hình 1 Thầy 1 Trò từ tháng 8/2015, với hơn 250 giáo viên quốc tế đạt chứng chỉ TESOL và IELTS 7.0+. Tại đây, những cấu trúc như want to V hay want somebody to V được đưa thẳng vào hội thoại để bạn nói ra điều mình muốn ngay trong buổi học, thay vì chỉ chia động từ trên giấy. Chương trình cá nhân hóa 30 phút mỗi ngày đến nay đã dạy hơn 26.600 học viên trên toàn quốc. Website: freetalkenglish.edu.vn. Hotline và Zalo: 0902 466 499.
