Buổi bảo vệ khóa luận kết thúc, bạn cầm tấm bằng cử nhân trong tay và tự hỏi một điều chưa ai trả lời rõ: bốn năm học chữ Nôm, đọc văn bia, dịch gia phả, rồi mình sẽ làm công việc gì. Đây là băn khoăn thật của nhiều sinh viên năm cuối và tân cử nhân ngành này, nhất là khi bạn bè học kinh tế hay công nghệ đã hình dung được nơi mình sẽ làm, còn ngành của bạn thì gần như không ai giải thích rõ.
Hán Nôm là ngành gì mà nghe có vẻ xa lạ với thị trường lao động đến vậy? Ngành này đào tạo người đọc hiểu, phiên dịch và nghiên cứu văn bản chữ Hán, chữ Nôm, tức kho tư liệu gốc của lịch sử, văn học và tư tưởng Việt Nam trước thế kỷ 20. Rất nhiều người tìm câu trả lời cho học Hán Nôm ra làm gì với tâm lý lo lắng, vì ngành hẹp, ít người đi trước để hỏi kinh nghiệm thật. Ra trường, bạn có nhiều nhánh nghề để chọn, và ở một số nhánh, tiếng Anh lại là công cụ bạn cần đến sớm hơn bạn tưởng. Phần dưới đi thẳng vào từng nhánh nghề cụ thể, cùng phương pháp học tiếng Anh và chứng chỉ phù hợp với từng hướng đi.
Hán Nôm là ngành gì, học những gì
Trả lời ngắn, ngành Hán Nôm là gì là chuyên ngành thuộc khối Ngôn ngữ học và Hán Nôm học, đào tạo sinh viên đọc, phiên âm, dịch nghĩa và nghiên cứu văn bản Hán văn, Nôm văn. Theo career.gpo.vn, chương trình đào tạo sinh viên đọc chữ Hán cổ, ngữ pháp văn ngôn, văn bản chữ Nôm cùng kiến thức nền về lịch sử Việt Nam và Trung Quốc. Theo trangedu.com, cả nước hiện chỉ có hai trường đào tạo ngành này là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội và Đại học Khoa học Huế, nên người học thường phải tự tìm hiểu kỹ hơn về hướng đi sau khi ra trường, thay vì có sẵn lộ trình nghề nghiệp rõ ràng như nhiều ngành phổ biến khác.
Tiếng Anh trong công việc của ngành Hán Nôm
Chúng ta hay mặc định ngành Hán Nôm chỉ cần giỏi Hán Nôm, không ai dùng tiếng Anh trong công việc này. Thực tế không hẳn vậy. Phần lớn tài liệu nghiên cứu học thuật quốc tế về Hán học, tức lĩnh vực nghiên cứu văn hóa, ngôn ngữ, lịch sử của Trung Hoa và các nước dùng chữ Hán, được xuất bản bằng tiếng Anh, kể cả khi tác giả không phải người bản ngữ. Nếu bạn theo hướng nghiên cứu và muốn tiếp cận công trình của học giả nước ngoài, hoặc muốn tham gia hội thảo khoa học có yếu tố quốc tế, tiếng Anh trở thành công cụ đọc hiểu cần thiết, không còn là môn học phụ.
Ngược lại, nếu bạn chọn hướng làm cán bộ văn hóa, thư viện hay bảo tàng trong nước, tiếng Anh cần ở mức khác. Bạn cần đủ đọc chú thích tài liệu song ngữ, đủ giao tiếp khi đơn vị đón khách quốc tế hoặc hợp tác dự án bảo tồn di sản có đối tác nước ngoài. Mức cần không giống nhau giữa các nhánh nghề, và đây là lý do bạn nên xác định trước mình nhắm vào hướng nào, rồi mới chọn cách học tiếng Anh cho đúng.
Phương pháp học tiếng Anh và chứng chỉ phù hợp ngành Hán Nôm
Với công việc hành chính, văn hóa, thư viện, bảo tàng, TOEIC là chứng chỉ tiếng Anh cho ngành Hán Nôm phù hợp làm nền, vì đây là chứng chỉ phổ biến ở nhiều cơ quan, đơn vị sự nghiệp dùng làm chuẩn đầu vào hoặc xét thi đua. Đề thi TOEIC kiểm tra tiếng Anh giao tiếp và văn phòng, đúng với nhu cầu công việc hành chính hằng ngày, không đòi hỏi vốn từ học thuật chuyên sâu.
Nếu bạn theo hướng nghiên cứu, hợp tác quốc tế hoặc muốn học lên sau đại học ở nước ngoài, bạn cần thêm một lớp kỹ năng nữa: tiếng Anh học thuật ngành Hán học, tức khả năng đọc bài báo khoa học, tóm tắt hội thảo, trao đổi học thuật bằng tiếng Anh. Lớp kỹ năng này không nằm trong khung TOEIC thông thường, mà cần luyện riêng theo hướng đọc hiểu văn bản chuyên ngành và phản xạ giao tiếp học thuật.
Nhìn lại, câu hỏi ngành Hán Nôm ra trường làm gì gắn liền với câu hỏi tiếng Anh cần ở mức nào, vì hai nhánh nghề trên đòi hỏi hai mức tiếng Anh khác hẳn nhau. Dù bạn theo hướng nào, nền tảng chung vẫn là phản xạ nghe nói và vốn từ giao tiếp cơ bản, thứ mà nhiều sinh viên khối xã hội nhân văn ít có cơ hội luyện tập trong bốn năm đại học. Nếu bạn cần một lộ trình xây nền từ giao tiếp cơ bản, phù hợp với người vừa ra trường, lộ trình tiếng Anh công sở cá nhân hóa của Freetalk English là một điểm bắt đầu, thiết kế 1-1 theo đúng mục tiêu công việc của từng người.
Bảng tóm tắt: nhánh nghề Hán Nôm và mức tiếng Anh cần
Nếu bạn đang tìm câu trả lời nhanh cho ngành Hán Nôm ra trường làm gì, bảng dưới đây tổng hợp từng nhánh nghề theo mức tiếng Anh cần tương ứng.
| Nhánh nghề | Việc làm cụ thể | Mức tiếng Anh cần |
|---|---|---|
| Dịch giả Hán Nôm | Dịch văn bia, gia phả, thư tịch cổ cho viện nghiên cứu, nhà xuất bản | Đọc hiểu học thuật nếu tham chiếu tài liệu song ngữ, tra cứu quốc tế |
| Nghiên cứu viên Hán học | Nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, khoa Hán Nôm các trường đại học | Đọc hiểu học thuật bắt buộc, giao tiếp hội thảo nếu hợp tác quốc tế |
| Bảo tồn di sản | Cán bộ bảo tàng, khu di tích, dự án trùng tu văn bản Hán Nôm | Giao tiếp cơ bản, tăng lên khi dự án có đối tác nước ngoài |
| Giảng viên, giáo viên | Giảng dạy Hán Nôm hoặc Ngữ văn tại đại học, phổ thông | TOEIC làm nền, thêm học thuật nếu hướng nghiên cứu sau đại học |
| Cán bộ văn hóa, thư viện | Phòng văn hóa, thư viện, lưu trữ tại cơ quan nhà nước | TOEIC làm nền cho hành chính, giao tiếp cơ bản khi đón khách quốc tế |
Giáo viên phù hợp lộ trình tiếng Anh cho người học Hán Nôm
Nếu bạn đã xác định rõ ngành Hán Nôm là gì và muốn xây nền tiếng Anh giao tiếp trước khi học thêm phần học thuật chuyên ngành, cô Văn Mỹ Phương là giáo viên phù hợp để bắt đầu. Cô có chứng chỉ IELTS và TESOL, 6 năm kinh nghiệm giảng dạy, với hơn 3.000 giờ dạy tiếng Anh giao tiếp online cho học viên người lớn ở nhiều ngành nghề khác nhau, trong đó có không ít học viên khối xã hội nhân văn cần xây lại phản xạ nói từ đầu.
Freetalk English (thương hiệu của Công ty Cổ phần Fungroup) đào tạo tiếng Anh giao tiếp 1-1 online theo mô hình 1 Thầy 1 Trò từ tháng 8/2015 — giáo viên quốc tế (Anh, Mỹ, Philippines) đạt chứng chỉ giảng dạy TESOL và IELTS 7.0+, lộ trình cá nhân hoá 30 phút/ngày, 26.600+ học viên trên toàn quốc đã lựa chọn theo học.
Với người học Hán Nôm mới ra trường, lộ trình 1-1 giúp bạn tập trung đúng vào phần đang thiếu nhất, thường là phản xạ nghe nói, thay vì học lại toàn bộ ngữ pháp từ đầu như thời phổ thông, đúng hướng đi mà nhiều người tìm hiểu học Hán Nôm ra làm gì đang cần.
Nhánh nghề sau khi ra trường ngành Hán Nôm
Đến đây, câu hỏi ngành Hán Nôm ra trường làm gì có thể trả lời cụ thể hơn nhiều so với lúc bạn mới đọc đầu bài. Dưới đây là những nhánh nghề mà cử nhân Hán Nôm thường theo, tổng hợp từ giới thiệu ngành trên career.gpo.vn và trangedu.com.
Dịch giả Hán Nôm làm việc tại viện nghiên cứu, nhà xuất bản, hoặc nhận dự án dịch thuật tự do, công việc chính là chuyển văn bia, gia phả, thư tịch cổ sang chữ Quốc ngữ hoặc diễn giải nghĩa cho người đọc hiện đại. Nghiên cứu viên Hán học làm việc tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm hoặc khoa Hán Nôm các trường đại học, tập trung vào nghiên cứu chuyên sâu và thường phải đọc thêm công trình nước ngoài cùng chủ đề.
Ở hướng bảo tồn di sản, bạn làm cán bộ bảo tàng, khu di tích hoặc tham gia dự án trùng tu văn bản, hiện vật có chữ Hán Nôm. Giảng viên, giáo viên dạy Hán Nôm hoặc Ngữ văn tại trường đại học, trường phổ thông cũng là hướng phổ biến với người có thiên hướng sư phạm. Ngoài ra, không ít cử nhân Hán Nôm làm cán bộ văn hóa, thư viện, lưu trữ tại cơ quan nhà nước, công việc gắn với quản lý và khai thác tư liệu Hán Nôm trong kho lưu trữ địa phương.
Nghiên cứu trong nước thì tiếng Anh để làm gì?
Đây là băn khoăn hợp lý của không ít người đang tìm hiểu học Hán Nôm ra làm gì, nếu chỉ định làm việc trong nước và không có ý định ra nước ngoài hay hợp tác quốc tế. Sự thật là ngay cả nghiên cứu trong nước, tài liệu tham chiếu quốc tế vẫn xuất hiện, từ bài báo so sánh văn bản học giữa các nước dùng chữ Hán, đến công trình phương pháp luận nghiên cứu văn bản cổ mà học giả nước ngoài đã công bố bằng tiếng Anh. Bạn chưa cần thông thạo tiếng Anh học thuật ngay từ đầu, nhưng có nền giao tiếp và đọc hiểu cơ bản sẽ giúp bạn không bỏ lỡ tài liệu tham khảo quan trọng khi cần đến.
Nếu công việc bạn hướng tới thiên về hành chính, văn hóa, thư viện trong nước, tiếng Anh vẫn có ích ở những tình huống không thường xuyên nhưng quan trọng, như đơn vị đón đoàn khách quốc tế, dự án hợp tác bảo tồn di sản có đối tác nước ngoài, hoặc một cơ hội học bổng ngắn hạn bất ngờ xuất hiện. Nếu bạn muốn chuẩn bị nền tảng giao tiếp trước khi những tình huống đó xảy ra, hãy bắt đầu với chương trình tiếng Anh 1-1 cho người đi làm của Freetalk English, thiết kế theo lộ trình phù hợp thời gian của người đã đi làm.
Freetalk English, Tiếng Anh Giao Tiếp 1-1 Cho Người Đi Làm
Nếu bạn vừa ra trường ngành Hán Nôm và muốn có nền tiếng Anh giao tiếp vững trước khi tính đến phần học thuật chuyên sâu, module Giao tiếp Công sở của Freetalk English xây lộ trình 1-1 riêng theo mục tiêu công việc của từng học viên, không dạy chung một giáo trình cho mọi người. Học viên học đủ buổi trong lộ trình 30 phút/ngày được giáo viên theo sát tiến độ và điều chỉnh nội dung khi cần.
- 📍 Địa chỉ: B06-L11 Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội
- ☎️ Hotline: 0902 466 499
- 💬 Zalo: Freetalk English
- 🌐 Website: freetalkenglish.edu.vn
Bài viết liên quan
Nếu bạn vẫn còn phân vân hán nôm là ngành gì so với các ngành xã hội nhân văn khác và muốn xem thêm cách định hướng nghề nghiệp cùng việc học tiếng Anh, có thể tham khảo ngành Ngôn ngữ Khmer ra trường làm gì và ngành Triết học ra trường làm gì, học tiếng Anh sao cho đúng. Ngoài ra, hub tiếng Anh theo ngành học tổng hợp lộ trình tiếng Anh cho nhiều nhóm ngành khác nhau, từ kỹ thuật, kinh tế đến xã hội nhân văn.
