8 giờ tối, con ngồi ôn bài tiếng Anh, mẹ chỉ vào mấy từ tuần trước con vừa học ở lớp thì con lắc đầu. Mở sách ra con đọc theo được, gấp sách lại là con quên. Con đi học tiếng Anh ở trường đã vài năm, có lúc học thêm lớp ngoại khóa, vậy mà một câu hỏi ngắn như “What’s your name?” con vẫn phải nghĩ rất lâu mới trả lời.
Nếu con đang như vậy, ba mẹ có thể bắt đầu lại cùng con ngay tại nhà, kể cả khi tiếng Anh của mình chưa tốt. Ba mẹ có thể tự mình kiểm chứng con đang ở mức nào bằng vài câu hỏi quen, rồi đi theo một lộ trình tiếng Anh cho trẻ mất gốc trong 60 ngày. Mỗi tuần có việc cần làm, câu cần nói, kèm cách nhận ra lúc nào nên đổi cách hoặc tìm người dạy cho con.

Ba mẹ tự kiểm con đang ở mức nào tại nhà
Ba mẹ chọn một buổi con đang vui, không phải lúc vừa làm bài xong, rồi cùng con chơi mười phút với những đồ vật có sẵn trong nhà. Ba mẹ không cần chấm điểm, chỉ cần để ý con làm được đến bước nào trong bốn bước dưới đây.
| Ba mẹ làm gì | Câu ba mẹ nói | Ba mẹ để ý con làm được gì |
|---|---|---|
| Đặt cốc, bút, quả bóng hay món đồ chơi con có lên bàn, gọi tên từng thứ | “Point to the ball.” | Con chỉ đúng đồ vật mà không cần ba mẹ dịch |
| Cầm một đồ vật lên và hỏi | “What’s this?” | Con nói được tên đồ vật, một từ cũng được |
| Hỏi về chính con | “What’s your name?”, “How old are you?” | Con trả lời được bằng câu ngắn, ví dụ như “I’m eight.” |
| Để con hỏi lại ba mẹ | “Ask me.” | Con tự đặt được một câu hỏi, dù còn sai |
Nếu con chưa chỉ được đồ vật ở bước đầu, con nên bắt đầu từ giai đoạn 1 của lịch dưới đây. Nếu con chỉ đúng đồ vật nhưng chưa gọi tên được, con có thể vào thẳng giai đoạn 2. Con gọi tên được mà chưa trả lời câu hỏi về mình thì cũng bắt đầu từ giai đoạn 2, ba mẹ đi nhanh hơn ở những tuần đầu. Con trả lời được và tự hỏi lại ba mẹ được thì ba mẹ cho con bắt đầu từ giai đoạn 3.
Trẻ mất gốc tiếng Anh ở lớp 3 khác ở lớp 7 thế nào
Con học lớp 3 mà mất gốc thường là chưa nghe đủ, con biết mặt chữ vài từ nhưng nghe ba mẹ nói thì không nhận ra. Ba mẹ đi từ nghe và chỉ đồ vật là con theo kịp, vì con còn thích chơi và chưa ngại nói sai.
Con học lớp 7 thì khác, con đã học ngữ pháp ở trường, làm được bài điền từ nhưng không nói thành câu, và con ngại khi phải học lại những thứ “của em nhỏ”. Với con lớn, ba mẹ có thể giữ thứ tự nghe trước nói sau, nhưng chọn chủ đề hợp tuổi con hơn, ví dụ như món ăn con thích, trò chơi con đang chơi. Ba mẹ cũng nên cho con làm bước tự kiểm ở trên trước, con lớn thường vào được giai đoạn 2 hoặc 3 nên không phải nghe lại những câu lệnh quá dễ.
Lộ trình 60 ngày chia 3 giai đoạn, mỗi tuần làm gì
Lịch dưới đây là lịch gợi ý, mỗi ngày khoảng 20 đến 30 phút, ba mẹ có thể kéo dài một giai đoạn nếu con cần thêm thời gian. Mỗi tuần chỉ thêm vài câu mới, những câu cũ vẫn dùng lại hằng ngày để con quen nghe và quen đáp.

Giai đoạn 1, ngày 1 đến 20: nghe và làm theo
Mười ngày đầu, ba mẹ nói những câu lệnh ngắn gắn với việc con đang làm, ví dụ như khi đưa sách thì nói “Open the book.”, khi dọn đồ chơi thì vừa chỉ vào hộp vừa nói “Put the ball in the box.” Con chưa cần nói theo, chỉ cần làm đúng việc ba mẹ vừa nói.
Từ ngày 11 đến ngày 20, ba mẹ thêm câu chỉ đồ vật “Point to the dog.” khi cùng con xem tranh hoặc hoạt hình, mỗi ngày chọn một chủ đề quen như đồ ăn, đồ chơi, người trong nhà. Cuối giai đoạn này, ba mẹ để ý xem con có tự làm theo câu lệnh mà không nhìn ba mẹ ra hiệu hay không.
Giai đoạn 2, ngày 21 đến 40: gọi tên và nói theo mẫu
Từ ngày 21 đến ngày 30, ba mẹ cầm đồ vật lên hỏi “What’s this?” rồi nói mẫu “It’s a cup.” để con nhắc lại. Khi con đã quen nhắc lại, ba mẹ đưa hai đồ vật và hỏi “The cup or the ball?” để con chọn và gọi tên.
Từ ngày 31 đến ngày 40, ba mẹ thêm câu nói về điều con thích, “I like apples.”, rồi hỏi lại con “Do you like apples?” để con đáp “Yes, I do.” hoặc “No, I don’t.” Ba mẹ vẫn dùng lại các câu lệnh của giai đoạn 1 mỗi ngày, vì những câu không được nhắc lại con có thể quên sau vài ngày. Cuối giai đoạn này, ba mẹ để ý xem con có tự gọi tên đồ vật khi nhìn thấy, chưa cần ba mẹ hỏi trước.
Giai đoạn 3, ngày 41 đến 60: hỏi đáp trong việc hằng ngày
Từ ngày 41 đến ngày 50, ba mẹ dùng câu hỏi về chính con, “What’s your name?”, “How old are you?”, rồi đổi vai để con hỏi lại ba mẹ. Đến bữa ăn, ba mẹ có thể hỏi “Do you want some water?” để con trả lời “Yes, please.”
Từ ngày 51 đến ngày 60, ba mẹ nói mẫu câu “Can I have some water?” vài lần khi chính mình xin nước, rồi chờ con tự nói câu đó trước khi đưa cốc nước cho con. Cuối 60 ngày, điều ba mẹ cần quan sát là con có tự hỏi lại một câu, tự xin một thứ bằng tiếng Anh trong lúc sinh hoạt, không phải con nói được bao nhiêu câu.
Lộ trình mất gốc cho trẻ: 5 điều ba mẹ làm được ngay
- Chơi mười phút với đồ vật trong nhà để biết con nên vào giai đoạn nào, không cần làm bài kiểm tra giấy.
- Mỗi ngày dùng lại câu cũ trong đúng việc con đang làm, mỗi tuần mới thêm vài câu.
- Đi theo thứ tự nghe và làm theo, rồi gọi tên, rồi hỏi đáp; con chưa nói thì ba mẹ vẫn nói mẫu và chờ con.
- Ba mẹ không giỏi tiếng Anh vẫn kèm được, vì các câu trong lịch đều ngắn; ba mẹ bật nghe cách đọc trên ứng dụng từ điển hay video trước, rồi mới nói với con.
- Khi con nói sai, ba mẹ nghe hết câu rồi mới nhắc lại câu đúng, không ngắt lời giữa chừng.
Ba mẹ không biết tiếng Anh thì có thể học cùng con, mỗi tối chọn một câu trong lịch, tập đọc vài lần rồi dùng ngay trong bữa ăn hay lúc chơi. Khi ba mẹ đọc chưa chắc, hai bên có thể cùng nghe lại trên ứng dụng và đọc theo.
Khi nào nên đổi cách hoặc tìm người dạy cho con
Sau hai đến ba tuần theo một giai đoạn, nếu con vẫn chưa làm được việc ba mẹ cần quan sát ở cuối giai đoạn đó, ba mẹ nên đổi cách trước khi đi tiếp. Ba mẹ có thể đổi chủ đề sang thứ con thích hơn, đổi giờ học sang lúc con ít mệt, hoặc quay lại giai đoạn trước thêm một tuần.
Ba mẹ nên tìm người dạy cho con khi con né tránh mỗi lần ba mẹ nhắc tới tiếng Anh, khi ba mẹ không biết con đang sai ở âm nào để sửa, hoặc khi lịch làm việc khiến ba mẹ không giữ được buổi học đều mỗi ngày. Với con lớn đã mất gốc lâu, người dạy có thể nghe con nói và chỉ ra con đang hổng ở âm, ở từ hay ở cách ghép câu để bắt đầu đúng chỗ.
Ba mẹ muốn tìm hiểu thêm vì sao con học mãi không tiến bộ thì có thể đọc thêm tại: Nguyên nhân trẻ học tiếng Anh không vào
Ở khóa tiếng Anh trẻ em của Freetalk English, con học 1 kèm 1 trực tuyến, mỗi buổi 30 phút, 3-5 buổi mỗi tuần, bám chuẩn Cambridge từ Starters. Ba mẹ có thể đăng ký cho con học thử tại Tiếng Anh trẻ em trước khi chọn lịch.
Khi mất gốc chỉ là chưa nghe đủ và đúng cách
Nhà ngôn ngữ học Stephen Krashen gọi phần con nghe được và hiểu được là “input dễ hiểu”, tức những câu chỉ khó hơn sức con một chút, có cảnh trước mắt giúp con đoán nghĩa (sách “Principles and Practice in Second Language Acquisition”, 1982). Khi mẹ cầm quả táo và hỏi “Do you want an apple?”, con hiểu câu đó nhờ quả táo trên tay mẹ, đồng thời nhớ được câu nói khi gặp cảnh tương tự.
Hermann Ebbinghaus, nhà tâm lý học người Đức, đo được rằng điều vừa học mà không được nhắc lại thì phần lớn sẽ quên sau vài ngày (đường cong lãng quên, 1885). Vì vậy lịch 60 ngày ở trên giữ lại câu của tuần trước trong tuần sau, để con gặp lại câu cũ trong những việc làm hằng ngày.
Băn khoăn của ba mẹ trước khi cho con học lại
60 ngày có đủ để con hết mất gốc không?
60 ngày là lịch gợi ý để ba mẹ có thứ tự làm từng việc, mỗi con sẽ cần thời gian khác nhau. Ba mẹ có thể xem con đã tự hỏi lại, tự xin đồ bằng tiếng Anh chưa; nếu chưa, ba mẹ kéo dài giai đoạn đang học thêm một đến hai tuần rồi mới chuyển tiếp.
Con lớn đã mất gốc lâu rồi, học lại bây giờ có muộn không?
Con học lớp 6, lớp 7 vẫn có thể học lại, chỉ là cách bắt đầu khác với em nhỏ. Chẳng hạn, ba mẹ chọn chủ đề con đang thích như bóng đá hay món ăn, để con nghe và nói về điều mình quan tâm thay vì đồ chơi của em nhỏ. Nếu con ngại học với ba mẹ, ba mẹ nên tìm người dạy để con có một người kèm riêng, không bị so với bạn cùng lớp.
Ba mẹ tự kèm con ở nhà theo lịch này được không hay cần cho con đi học lớp?
Ba mẹ vẫn có thể tự kèm nếu giữ được mỗi ngày một buổi ngắn và con chịu học cùng. Nếu sau vài tuần con vẫn né tránh, hoặc ba mẹ không biết con đang sai chỗ nào, lúc đó ba mẹ nên tìm người dạy cho con.
Muốn biết con nên bắt đầu từ giai đoạn nào?
Nếu chưa rõ con đang ở trình độ nào để chọn giai đoạn bắt đầu, ba mẹ có thể cho con làm bài kiểm tra trực tuyến của FTE tại nhà. Bài kiểm tra miễn phí, ba mẹ xem hướng dẫn và đăng ký tại Bài kiểm tra trình độ tiếng Anh.
Tham khảo thêm các khóa học tại: Tiếng Anh trẻ em
Bài viết liên quan về tiếng Anh trẻ em
- Nguyên nhân trẻ học tiếng Anh không vào
- 7 cách giúp trẻ nhút nhát, ngại nói tiếng Anh dám mở miệng
- Luyện thi Cambridge cho trẻ em từ Starters đến Flyers
Freetalk English, tiếng Anh 1-1 cho trẻ mất gốc
Freetalk English (thương hiệu của Công ty Cổ phần Fungroup) đào tạo tiếng Anh giao tiếp 1-1 trực tuyến từ năm 2015, chương trình bám chuẩn Cambridge từ Starters đến Flyers. Với trẻ mất gốc, mỗi buổi một giáo viên riêng xác định đúng điểm con đang hổng rồi đi từ nền nghe hiểu. Đội ngũ 250+ giáo viên đạt chứng chỉ TESOL và IELTS 7.0+, đã đồng hành cùng 26.600+ học viên trên toàn quốc.
- Địa chỉ: B06-L11 Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội
- Hotline: 0902 466 499
- Zalo: Freetalk English
- Website: freetalkenglish.edu.vn
