TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM: 7 LÝ DO KHIẾN BẠN HỌC 10 NĂM VẪN “DẬM CHÂN TẠI CHỖ” 

Bạn có thấy mình trong câu chuyện này không? Bạn đã học tiếng Anh từ năm lớp 3, trải qua 4 năm Đại học với hàng tá tín chỉ ngoại ngữ. Ra trường, bạn đăng ký thêm vài khóa học tại trung tâm buổi tối. Tính sơ sơ, bạn đã dành trên 10 năm cuộc đời để học tiếng Anh.

Thế nhưng, khi sếp Tây hỏi một câu đơn giản về tiến độ dự án, bạn ú ớ, toát mồ hôi và chỉ biết nói: “I… I will email you later”. Bạn vẫn phải dùng Google Translate để viết từng cái email. Bạn vẫn ngồi im như tượng trong các cuộc họp quốc tế.

Nghịch lý ở đây là: Bạn là người thông minh, có chuyên môn cao, xử lý công việc phức tạp rất tốt. Vậy tại sao với một ngôn ngữ phổ thông như Tiếng Anh cho người đi làm, bạn lại thất bại thảm hại hết lần này đến lần khác?

Câu trả lời không nằm ở năng khiếu (Aptitude). Câu trả lời nằm ở Phương pháp (Methodology) và Tư duy (Mindset). Bạn đang dùng cách học của một học sinh phổ thông để áp dụng cho một người trưởng thành bận rộn. Đó là một sự “lắp ghép” sai lệch ngay từ gốc rễ.

Bài viết này sẽ phẫu thuật 7 nguyên nhân cốt lõi – 7 “tử huyệt” khiến lộ trình Tiếng Anh cho người đi làm của bạn mãi đi vào ngõ cụt. Và quan trọng hơn, chúng tôi sẽ chỉ cho bạn cách thoát khỏi nó bằng các giải pháp hiện đại như tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1.

LÝ DO 1:TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – MỤC TIÊU MƠ HỒ “TÔI MUỐN GIỎI TIẾNG ANH” 

Sai lầm đầu tiên, và cũng là “sát thủ thầm lặng” giết chết động lực của bạn nhanh nhất, chính là việc bạn bước vào cuộc chiến mà không biết đích đến cụ thể nằm ở đâu.

1.1. Cái bẫy chết người của từ “Giỏi”

Khi được hỏi “Bạn học tiếng Anh để làm gì?”, 90% người đi làm đều đưa ra câu trả lời đầy cảm tính: “Tôi muốn giao tiếp giỏi”, “Tôi muốn nói trôi chảy như người bản xứ”, hay “Tôi muốn phản xạ tự nhiên”.

Nghe thì có vẻ rất quyết tâm, nhưng thực tế “Giỏi” là một khái niệm vô cùng trừu tượng và nguy hiểm. Não bộ con người hoạt động như một hệ thống GPS: Nó cần một địa chỉ chính xác để vạch ra đường đi. Nếu bạn chỉ nhập lệnh chung chung là “Đi đến nơi nào đó thật đẹp”, hệ thống sẽ bị treo.

Trong bối cảnh học tiếng anh giao tiếp cho người đi làm, “Giỏi” nghĩa là gì?

• Là đạt IELTS 8.0 để đi du học?

• Hay là xem phim Netflix không cần phụ đề?

• Hay là đủ khả năng cãi nhau tay đôi thắng sếp Tây trong cuộc họp?

Mỗi đích đến này đòi hỏi một phương pháp hoàn toàn khác nhau. Khi mục tiêu quá mơ hồ, hành động của bạn sẽ trở nên hời hợt và lan man. Bạn mua hàng đống sách về nhưng không đọc, cài hàng tá app học từ vựng xong để đó phủ bụi. Bạn tham gia các khóa học tiếng anh cho người đi làm nhưng rồi bỏ cuộc giữa chừng vì cảm thấy “học mãi không thấy tiến bộ” – đơn giản vì bạn đâu có thước đo nào để biết mình đã tiến bộ hay chưa?

1.2. Giải pháp: Mục tiêu phải gắn liền với “Cơm áo gạo tiền”

Để thành công, bạn phải thực dụng (Pragmatic). Trong Tiếng Anh cho người đi làm, mục tiêu không được vẽ vời hoa mỹ, nó phải phục vụ trực tiếp cho việc kiếm tiền và thăng tiến. Hãy thay thế những mong muốn chung chung bằng những KPI đo lường được:

• Thay vì “Tôi muốn giỏi”, hãy nói: “Tôi muốn tự viết được email báo cáo tuần cho sếp vùng mà không cần dùng Google Dịch hỗ trợ trong vòng 3 tháng tới.”

• Thay vì “Tôi muốn tự tin”, hãy nói: “Tôi muốn thuyết trình trôi chảy slide dài 10 phút về kế hoạch Marketing trong cuộc họp quý 4 vào tháng 12.”

Khi mục tiêu đã rõ ràng như ban ngày, bạn sẽ dễ dàng xây dựng được lộ trình học tiếng anh cho người đi làm tối ưu. Bạn sẽ biết mình cần học gì và quan trọng hơn là bỏ cái gì.

• Nếu mục tiêu là viết Email thương mại, bạn không cần tốn thời gian học từ vựng về “Thời tiết”, “Màu sắc” hay “Động vật”.

• Nếu mục tiêu là Giao tiếp họp hành, bạn không cần cày cuốc các bài tập ngữ pháp nâng cao.

Đây cũng là triết lý cốt lõi của các lớp tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1. Tại đây, giáo viên sẽ buộc bạn phải xác định mục tiêu “Cơm áo gạo tiền” này ngay từ buổi đầu tiên, từ đó thiết kế giáo trình đi thẳng vào trọng tâm, giúp bạn tiết kiệm hàng trăm giờ học vô bổ.

LÝ DO 2: TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – ÁM ẢNH SỰ HOÀN HẢO & NỖI SỢ MẤT MẶT (THE EGO BARRIER)

Người lớn khác trẻ con ở chỗ: Chúng ta có Cái Tôi (Ego) rất lớn. Và đây là kẻ thù số 1 của việc học ngoại ngữ.

2.1. Nỗi sợ bị đánh giá

Trẻ con nói sai, người lớn cười, trẻ con vui vẻ nói lại. Người lớn nói sai, đồng nghiệp cười (hoặc chúng ta tưởng tượng họ cười), chúng ta cảm thấy nhục nhã, xấu hổ. Bạn là một Trưởng phòng, một Quản lý uy quyền. Bạn không chấp nhận việc mình nói sai ngữ pháp như một đứa trẻ. Vì thế, bạn chọn giải pháp an toàn nhất: Im lặng.

2.2. “Paralysis by Analysis” (Tê liệt vì phân tích)

Khi định nói một câu, trong đầu bạn diễn ra một cuộc chiến: “Dùng thì hiện tại hay quá khứ?”, “Giới từ in hay on?”, “Phát âm từ này thế nào?”. Bạn phân tích quá lâu đến mức khi bạn định mở miệng thì… câu chuyện đã chuyển sang chủ đề khác rồi. Trong môi trường Tiếng Anh cho người đi làm, sự im lặng là “án tử”. Sếp thà nghe một câu tiếng Anh “bồi” nhưng ra vấn đề, còn hơn thấy bạn ngồi im.

2.3. Giải pháp: Tìm môi trường an toàn tâm lý

Bạn cần một nơi mà sai lầm được chấp nhận và khuyến khích. Đó là lý do tại sao các lớp học đại trà không phù hợp (vì bạn sợ sai trước mặt bạn bè). Mô hình tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 giải quyết triệt để vấn đề này. Chỉ có bạn và giáo viên. Bạn được quyền sai, được quyền ngớ ngẩn mà không sợ ai đánh giá. Dần dần, sự tự tin sẽ được xây dựng lại từ đầu.

LÝ DO 3: TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – HỌC NHƯ “CON VẸT” – SAI LỆCH VỀ NỘI DUNG (IRRELEVANT CONTENT)

Bạn đang học những thứ bạn không bao giờ dùng đến.

3.1. Giáo trình “Hello, How are you?” cũ kỹ

Hầu hết các trung tâm tiếng Anh đại trà vẫn dùng giáo trình giao tiếp đời sống (General English). Bạn học về: Đi chợ, Hỏi đường, Sở thích, Các món ăn, Du lịch… Nhưng sáng hôm sau đi làm, sếp yêu cầu bạn: Báo cáo doanh số, Giải trình chi phí, Đàm phán hợp đồng. Bạn phát hiện ra những gì mình học tối qua hoàn toàn vô dụng với công việc sáng nay. Sự chán nản bắt đầu từ đó. Não bộ sẽ tự động đào thải những kiến thức không có tính ứng dụng (Non-applicable).

3.2. Giải pháp: Business English (Tiếng Anh thương mại)

Người đi làm cần học Tiếng Anh cho người đi làm (Business English), thậm chí là tiếng Anh chuyên ngành hẹp (ESP).

• Kế toán học: Balance sheet, Tax, Audit.

• IT học: Bug, Deploy, Feature, Database.

• Sale học: Quotation, Funnel, Closing deal. Học gì dùng nấy. Khi thấy kiến thức áp dụng được ngay vào việc kiếm tiền, động lực học của bạn sẽ tăng gấp 10 lần. Đây là ưu điểm tuyệt đối của các khóa tiếng anh online cho người đi làm được thiết kế may đo (Tailor-made).

LÝ DO 4: TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – CĂN BỆNH “WEEKEND WARRIOR” SỰ THIẾU ĐỀU ĐẶN (INCONSISTENCY)

Bạn học theo kiểu “no dồn đói góp”.

4.1. Cơ chế quên lãng của não bộ

Vì quá bận rộn trong tuần, bạn dồn lịch học vào 2 ngày cuối tuần. Bạn học liền tù tì 3 tiếng vào Chủ Nhật cho “bõ công”. Nhưng theo biểu đồ quên lãng (Forgetting Curve) của Ebbinghaus: Sau 6 ngày không ôn lại, bạn sẽ quên sạch 75% kiến thức. Đến Chủ Nhật tuần sau, bạn gần như phải học lại từ đầu. Chu trình này lặp đi lặp lại khiến bạn học 10 năm vẫn như người mới.

4.2. Giải pháp: Mưa dầm thấm lâu (Micro-learning)

Học ngôn ngữ giống như tập Gym. Tập 15 phút mỗi ngày hiệu quả hơn tập 5 tiếng vào Chủ Nhật. Với tiếng anh online cho người đi làm, bạn hãy tận dụng các khoảng “thời gian chết”:

• 15 phút nghe Podcast trên đường đi làm.

• 15 phút học từ vựng giờ nghỉ trưa.

• 30 phút học với giáo viên 1 kèm 1 vào buổi tối. Sự đều đặn (Consistency) tạo ra đường mòn trong não bộ, biến tiếng Anh thành phản xạ.

LÝ DO 5: TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – ĐẦU VÀO THỤ ĐỘNG – ẢO TƯỞNG SỨC MẠNH (PASSIVE INPUT ILLUSION)

Bạn nghĩ mình đang học rất chăm, nhưng thực ra bạn chỉ đang giải trí.

5.1. Xem Netflix không phải là học

Bạn bật phim Friends, bật phụ đề song ngữ và cười sảng khoái. Bạn nghĩ: “Mình đang tắm ngôn ngữ”. Thực tế: Mắt bạn đang đọc phụ đề (Reading), tai bạn nghe loáng thoáng, và não bạn đang thư giãn. Đây là tiếp thu thụ động (Passive Input). Nó giúp bạn quen tai, nhưng không bao giờ giúp bạn nói được.

5.2. Sưu tầm tài liệu (The Collector)

Ổ cứng của bạn chứa đầy Ebook, tài liệu PDF, video dạy Tiếng Anh cho người đi làm. Việc tải tài liệu về khiến não bộ tiết ra Dopamine giả tạo, làm bạn tưởng mình đã sở hữu kiến thức đó. Nhưng tải về không có nghĩa là đã học.

5.3. Giải pháp: Chuyển sang chủ động (Active Output)

Muốn giao tiếp giỏi, bạn phải mở miệng ra NÓI.

• Xem phim: Tắt phụ đề, nhại lại lời diễn viên (Shadowing).

• Đọc sách: Đọc to thành tiếng, tóm tắt lại nội dung.

• Học: Phải có người tương tác. Tham gia các lớp tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 để bị “ép” phải nói, phải phản xạ liên tục.

LÝ DO 6: TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – THIẾU MÔI TRƯỜNG PHẢN XẠ & FEEDBACK (NO FEEDBACK LOOP)

Tại sao bạn ở Việt Nam 20 năm nói tiếng Việt giỏi, còn học tiếng Anh 10 năm vẫn dở? Vì bạn không có môi trường.

6.1. Tự học có một điểm chết

Bạn có thể tự học từ vựng, tự học ngữ pháp. Nhưng bạn không thể tự học giao tiếp. Khi bạn phát âm sai một từ (ví dụ: Schedule), nếu không có ai sửa, bạn sẽ nói sai từ đó suốt 10 năm. Lỗi sai trở thành thói quen khó bỏ (Fossilization).

Bạn tự nói chuyện trước gương? Tốt, nhưng gương không thể trả lời bạn, không thể tạo ra tình huống bất ngờ để bạn luyện phản xạ.

6.2. Giải pháp: Tìm người sửa lỗi (Corrective Feedback)

Trong Tiếng Anh cho người đi làm, feedback quan trọng hơn kiến thức mới. Bạn cần một người thầy (Mentor) để chỉ ra ngay lập tức: “Câu này em nói hơi thô lỗ, nên sửa lại thế này cho lịch sự”, “Âm đuôi này em phát âm chưa rõ”.

Sự sửa lỗi tức thì (Real-time correction) trong các lớp tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 giúp bạn tiết kiệm hàng trăm giờ tự mày mò sai hướng.

LÝ DO 7: TIẾNG ANH ONLINE CHO NGƯỜI ĐI LÀM – LỊCH TRÌNH KHÔNG PHÙ HỢP – RÀO CẢN VẬT LÝ (LOGISTICAL BARRIERS)

Lý do cuối cùng nghe rất thực dụng nhưng lại phổ biến nhất: BẠN QUÁ BẬN.

7.1. Mô hình Offline đã lỗi thời với người đi làm

Đăng ký học trung tâm lúc 6h30 tối.

• 5h30: Sếp giao việc gấp.

• 6h00: Tắc đường kẹt xe.

• 6h45: Đến lớp muộn, mệt nhoài, đói bụng. Sau 3 lần như vậy, bạn nản chí và bỏ cuộc. Bạn mất tiền học phí, mất niềm tin vào bản thân. Mô hình học cố định giờ giấc không còn phù hợp với nhịp sống biến động của dân văn phòng hiện đại.

7.2. Giải pháp: Tiếng Anh Online cho người đi làm – Learning on Demand

Công nghệ sinh ra để phục vụ bạn. Tại sao không tận dụng?

• Linh hoạt: Học lúc 10h đêm, 6h sáng, hay giờ nghỉ trưa.

• Tiết kiệm: Không mất công đi lại, không hít khói bụi.

• Tiện lợi: Học qua Zoom/Skype ngay trên laptop/điện thoại. Sự tiện lợi giúp bạn duy trì động lực. Khi việc học trở nên dễ dàng như mở điện thoại lên, bạn sẽ ít có lý do để trì hoãn hơn.

KẾT LUẬN: ĐỪNG ĐỂ 10 NĂM NỮA TRÔI QUA TRONG HỐI TIẾC

Bạn đã vừa đi qua 7 lý do khiến hành trình chinh phục Tiếng Anh cho người đi làm của bạn thất bại trong quá khứ. Nhìn lại xem, có phải bạn đang mắc ít nhất 3 trong số 7 lỗi trên không?

• Mục tiêu mơ hồ.

• Sợ sai.

• Học nội dung không dùng đến.

• Học đứt quãng.

• Thụ động.

• Không có người sửa lỗi.

• Lịch học bất tiện.

Tin vui là: Tất cả những vấn đề này đều có thể giải quyết được CÙNG MỘT LÚC nếu bạn chọn đúng phương pháp.

Giải pháp tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 không phải là liều thuốc tiên, nhưng nó là liều thuốc đặc trị cho người bận rộn.

• Nó cho bạn lịch học linh hoạt (Giải quyết lý do 7, 4).

• Nó cho bạn môi trường an toàn để nói sai và được sửa (Giải quyết lý do 2, 6).

• Nó cho bạn nội dung may đo theo đúng công việc (Giải quyết lý do 1, 3).

• Nó ép bạn phải tương tác liên tục (Giải quyết lý do 5).

Đừng lãng phí thêm 10 năm nữa để học sai cách. Thời gian là tài sản quý giá nhất của đời người. Hãy đầu tư nó một cách khôn ngoan.

Hãy bắt đầu lại hành trình này ngay hôm nay, nhưng với một tâm thế mới và một phương pháp mới. Đăng ký ngay một khóa tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 để trải nghiệm sự khác biệt. Đừng học để thi, hãy học để thay đổi sự nghiệp và cuộc đời bạn.

Chúc bạn thành công rực rỡ!