TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM: NGHỆ THUẬT ĐƯA RA YÊU CẦU TRONG CÔNG VIỆC – TỪ “RA LỆNH” THÔ LỖ ĐẾN SỰ HỢP TÁC TỰ NGUYỆN (BÁCH KHOA TOÀN THƯ 2026)
LỜI DẪN NHẬP: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – KHI LỜI NÓI KHÔNG MẤT TIỀN MUA, NHƯNG NÓI SAI LÀ MẤT VIỆC
Hà Nội, năm 2026. Trong guồng quay hối hả của môi trường công sở hiện đại, không ai làm việc một mình. Chúng ta là những mắt xích trong một dây chuyền khổng lồ. Và dầu bôi trơn cho dây chuyền đó chính là Giao tiếp (Communication), cụ thể hơn là hành động Đưa ra yêu cầu (Making Requests).
- “Anh gửi giúp em báo cáo nhé.”
- “Sếp ơi, duyệt cho em cái ngân sách này với.”
- “Khách hàng ơi, vui lòng thanh toán đúng hạn.”
- “IT ơi, máy anh bị đơ, xem hộ cái.”
Nếu nói bằng tiếng Việt, chúng ta có vô vàn từ đệm như “nhé, ạ, ơi, giúp, hộ” để làm mềm câu nói.
Nhưng khi chuyển sang tiếng anh cho người đi làm, thảm họa bắt đầu xảy ra.
Do thói quen tư duy dịch “word-by-word” (từ sang từ) và vốn ngữ pháp hạn chế, nhiều người vô tình biến lời nhờ vả thành mệnh lệnh thức:
- “Send me the report.” (Gửi tao báo cáo – Nghe như ra lệnh cho robot).
- “I want you to fix my computer.” (Tao muốn mày sửa máy – Cực kỳ trịch thượng).
- “Do this now.” (Làm ngay đi).
Kết quả? Đồng nghiệp cảm thấy bị xúc phạm (Offended). Sếp cảm thấy nhân viên này thiếu kỹ năng mềm (Soft skills).
Khách hàng cảm thấy bị ép buộc. Mối quan hệ công sở rạn nứt, công việc bị trì trệ, không ai muốn hợp tác với bạn.
Trong môi trường quốc tế, Politeness (Sự lịch thiệp) không chỉ là phép xã giao, nó là thước đo của EQ (Trí tuệ cảm xúc) và năng lực lãnh đạo.
Vậy làm thế nào để đưa ra yêu cầu mà người nghe cảm thấy vui vẻ thực hiện? Làm sao để phân biệt khi nào dùng “Can”, khi nào dùng “Could”, khi nào dùng “Would you mind”?
Bài viết sẽ là cuốn “Kinh Nghiệm về Giao tiếp Công sở” dành cho bạn.
Hãy cùng biến lời nói của bạn thành công cụ quyền lực nhất nơi công sở!
PHẦN 1: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – TÂM LÝ HỌC CỦA “LỜI YÊU CẦU” – TẠI SAO CHÚNG TA SỢ NHỜ VẢ?
Trước khi học mẫu câu, hãy hiểu về tâm lý. Tại sao nhiều người học tiếng anh online cho người đi làm lại sợ đưa ra yêu cầu?
- Sợ bị từ chối (Fear of Rejection): Sợ đồng nghiệp nói “No”.
- Sợ làm phiền (Fear of Imposing): Sợ mình trở thành gánh nặng cho người khác.
- Sợ bị đánh giá (Fear of Judgment): Sợ bị coi là yếu kém, không tự làm được việc.
Trong văn hóa phương Tây (Mỹ, Âu), họ rất coi trọng Sự tự chủ (Autonomy). Khi bạn yêu cầu ai đó làm gì, bạn đang xâm phạm vào sự tự chủ của họ.
Vì thế, ngôn ngữ tiếng anh giao tiếp cho người đi làm đã phát triển một hệ thống các “Cấu trúc giảm nhẹ” (Mitigating Devices) để xoa dịu sự xâm phạm này.
Nếu bạn không dùng các cấu trúc này, bạn đang thô bạo xâm phạm vào không gian cá nhân của họ. Đó là lý do tại sao người Việt hay bị Tây đánh giá là “Direct but Rude” (Thẳng nhưng Thô).
PHẦN 2: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – THANG ĐO SỰ LỊCH SỰ (THE POLITENESS SCALE) – TỪ “THÔ” ĐẾN “TINH TẾ”
Trong tiếng anh cho người đi làm, không có đúng hay sai tuyệt đối, chỉ có Phù hợp (Appropriate) hay không. Hãy hình dung một cái thang đo độ lịch sự từ 1 đến 5.
Cấp độ 1: Mệnh lệnh thức (Imperative) – Rất trực tiếp (Thô)
- Cấu trúc: V + O.
- Ví dụ: “Send me the file.” (Gửi file đây), “Wait here.” (Đợi ở đây).
- Khi nào dùng: Chỉ dùng khi khẩn cấp (Emergency) hoặc giữa bạn bè cực thân thiết. Tuyệt đối tránh với sếp hoặc khách hàng.
Cấp độ 2: Động từ khuyết thiếu cơ bản (Basic Modals) – Bình thường
- Cấu trúc: Can/Will + S + V?
- Ví dụ: “Can you send me the file?”, “Will you help me?”
- Khi nào dùng: Với đồng nghiệp ngang hàng, thân thiết. Hơi suồng sã.
Cấp độ 3: Động từ khuyết thiếu quá khứ (Past Modals) – Lịch sự
- Cấu trúc: Could/Would + S + V?
- Ví dụ: “Could you send me the file?”, “Would you help me?”
- Tại sao: Trong tiếng Anh, thì Quá khứ (Past Tense) tạo ra Khoảng cách (Distance). Khoảng cách tạo ra sự tôn trọng. “Could” lịch sự hơn “Can” vì nó nghe xa xôi hơn, ít ép buộc hơn.
- Khi nào dùng: Tiêu chuẩn vàng trong tiếng anh giao tiếp cho người đi làm. Dùng cho mọi đối tượng.
Cấp độ 4: Cấu trúc gián tiếp (Indirect Questions) – Rất lịch sự
- Cấu trúc: Do you think you could…? / I was wondering if…?
- Ví dụ: “Do you think you could send me the file?”, “I was wondering if you could help me.”
- Khi nào dùng: Khi nhờ việc khó, tốn thời gian, hoặc nhờ sếp/khách hàng VIP.
Cấp độ 5: Cấu trúc Phủ định/Xin phép (Negative/Permission) – Siêu tinh tế
- Cấu trúc: Would you mind…? / Would it be possible to…?
- Ví dụ: “Would you mind sending me the file?”, “Would it be possible for you to finish this by 5 PM?”
- Khi nào dùng: Khi bạn biết mình đang làm phiền họ và muốn thể hiện sự tôn trọng tối đa.
PHẦN 3: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – CHIẾN THUẬT “LÀM MỀM” CÂU NÓI (SOFTENERS) – GIA VỊ CỦA SỰ CHUYÊN NGHIỆP
Trong các khóa học tiếng anh online cho người đi làm, chúng tôi luôn dạy học viên: “Đừng để động từ đứng trơ trọi”. Hãy thêm “gia vị” vào.
3.1. Từ đệm (Softeners)
Thêm những từ này vào để giảm nhẹ mức độ sai khiến:
- Just: “Could you just take a look at this?”
- Possibly: “Could you possibly help me?”
- A little bit / A second: “Can I interrupt you for a second?”
3.2. Cụm từ rào đón (Hedges)
Dùng để mở đầu câu chuyện, tránh vào đề quá gắt:
- “Sorry to bother you, but…” (Xin lỗi đã làm phiền, nhưng…).
- “I know you are busy, but…” (Tôi biết bạn bận, nhưng…).
- “If you have time, could you…” (Nếu bạn có thời gian, bạn có thể…).
3.3. Dùng “We” thay vì “You” (Inclusive Language)
Khi giao việc cho nhân viên, thay vì nói “You need to do this”, hãy nói “We need to get this done”. Điều này tạo cảm giác đồng đội, cùng chịu trách nhiệm. Đây là nghệ thuật lãnh đạo trong tiếng anh cho người đi làm.
PHẦN 4: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – KỊCH BẢN ĐƯA RA YÊU CẦU THEO ĐỐI TƯỢNG (SCENARIO-BASED REQUESTS)
Học mẫu câu là chưa đủ, bạn phải biết áp dụng đúng người đúng lúc. Dưới đây là các kịch bản thực chiến trong lộ trình học tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1.
KỊCH BẢN 1: YÊU CẦU VỚI ĐỒNG NGHIỆP (HORIZONTAL REQUEST)
Bối cảnh: Bạn cần đồng nghiệp (ngang hàng) gửi số liệu để làm báo cáo. Cách nói Sai: “Hey, send me the data now. I need it.” (Quá thô). Cách nói Chuẩn tiếng anh cho người đi làm:
- “Hi [Name], do you have a minute?” (Chào, cậu có rảnh một phút không?).
- “I’m working on the monthly report and I need the sales figures. Could you possibly send them to me by 3 PM?” (Tớ đang làm báo cáo… Cậu có thể gửi cho tớ trước 3h không?).
- “Thanks a lot, I really appreciate it.” (Cảm ơn nhiều, tớ rất trân trọng).
KỊCH BẢN 2: YÊU CẦU VỚI CẤP DƯỚI (DOWNWARD REQUEST – DELEGATION)
Bối cảnh: Sếp giao việc cho nhân viên. Đừng ra lệnh, hãy ủy quyền. Cách nói Sai: “Do this report immediately.” Cách nói Chuẩn tiếng anh giao tiếp cho người đi làm:
- “Hi [Name], I’d like you to take care of the presentation for the meeting tomorrow.” (Tôi muốn bạn phụ trách bài thuyết trình…).
- “Would you be able to finish it by tomorrow morning?” (Bạn có thể hoàn thành vào sáng mai không?).
- “Let me know if you need any support.” (Báo tôi nếu cần hỗ trợ – Thể hiện sự quan tâm).
KỊCH BẢN 3: YÊU CẦU VỚI SẾP (UPWARD REQUEST)
Bối cảnh: Xin nghỉ phép hoặc xin duyệt ngân sách. Đây là “vùng nguy hiểm”. Cần sự khéo léo tối đa. Cách nói Sai: “I want a day off tomorrow.” (Sếp sẽ từ chối ngay). Cách nói Chuẩn tiếng anh cho người đi làm:
- “Excuse me, Sir. Do you have a moment?” (Xin lỗi sếp, sếp có thời gian không ạ?).
- “I was wondering if it would be possible for me to take a day off tomorrow to attend to some personal matters.” (Em tự hỏi liệu có thể cho em nghỉ ngày mai để giải quyết việc cá nhân không).
- “I have finished all my tasks for the week.” (Em đã hoàn thành hết việc tuần này rồi – Đưa ra lý do thuyết phục).
KỊCH BẢN 4: YÊU CẦU VỚI KHÁCH HÀNG (EXTERNAL REQUEST)
Bối cảnh: Nhắc khách hàng thanh toán tiền (Debt Collection). Rất nhạy cảm. Cách nói Sai: “Pay the money now.” Cách nói Chuẩn tiếng anh cho người đi làm:
- “Dear [Customer Name], I hope you are doing well.”
- “I am writing to kindly remind you that invoice #123 is now overdue.” (Tôi viết mail để nhắc nhẹ rằng hóa đơn… đã quá hạn).
- “Could you please check and arrange the payment at your earliest convenience?” (Bạn vui lòng kiểm tra và sắp xếp thanh toán sớm nhất có thể nhé?).
PHẦN 5: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – CẤU TRÚC “WOULD YOU MIND” – VŨ KHÍ TỐI THƯỢNG VÀ CÁI BẪY NGỮ PHÁP
Trong tiếng anh giao tiếp cho người đi làm, cấu trúc “Would you mind…” (Bạn có phiền không…) là đỉnh cao của sự lịch sự. Nhưng 90% người Việt trả lời sai.
5.1. Cách dùng
- Would you mind + V-ing: Bạn có phiền làm việc gì đó không?
- Ví dụ: “Would you mind opening the window?” (Bạn có phiền mở cửa sổ không? = Nhờ họ mở).
- Would you mind if I + V-ed (Quá khứ): Bạn có phiền nếu tôi làm gì đó không?
- Ví dụ: “Would you mind if I opened the window?” (Bạn có phiền nếu TÔI mở cửa sổ không? = Xin phép mở).
5.2. Cách trả lời (Cái bẫy)
Câu hỏi là: “Bạn có PHIỀN không?”.
- Nếu bạn đồng ý giúp, bạn phải nói KHÔNG (Không phiền).
- “No, not at all.” (Không, không phiền chút nào).
- “No, go ahead.” (Không, cứ làm đi).
- Nếu bạn nói “Yes”, nghĩa là “Có, tôi phiền lắm, đừng làm”. Rất nhiều người học tiếng anh online cho người đi làm trả lời nhầm “Yes, please” (Vâng, làm ơn) -> Gây hiểu lầm tai hại.
PHẦN 6: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – YÊU CẦU QUA EMAIL – SỰ KHÁC BIỆT GIỮA NÓI VÀ VIẾT
Viết email cần sự trang trọng (Formal) hơn nói miệng. Trong khóa học tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1, chúng tôi có hẳn module về Business Email.
6.1. Tiêu đề email (Subject Line)
Phải rõ ràng, ngắn gọn.
- Request for Leave – [Name] (Xin nghỉ phép).
- Urgent: Approval needed for Budget (Khẩn: Cần duyệt ngân sách).
6.2. Mở đầu và Kết thúc
- Mở: “I hope this email finds you well.”
- Yêu cầu: “I am writing to request…” (Tôi viết mail để yêu cầu…).
- Kết: “Thank you for your cooperation.” (Cảm ơn sự hợp tác).
6.3. Mức độ trực tiếp
Email không có giọng điệu (Tone of voice) nên dễ bị hiểu lầm là cộc lốc. Hãy dùng nhiều từ: Please, Kindly, Appreciate, Grateful.
- Thay vì: “Send me the report.”
- Hãy viết: “Kindly send me the report by EOD. I would appreciate your help.”
PHẦN 7: TIẾNG ANH CHO NGƯỜI ĐI LÀM – XỬ LÝ KHI BỊ TỪ CHỐI (HANDLING REJECTION)
Bạn đưa ra yêu cầu, nhưng họ nói “No”. Bạn làm gì? Giận dỗi? Không, hãy chuyên nghiệp.
- Chấp nhận lịch sự: “I understand. Thanks anyway.” (Tôi hiểu. Dù sao cũng cảm ơn).
- Đề xuất phương án B: “If tomorrow is not possible, how about next Monday?” (Nếu mai không được, thứ Hai tới thì sao?).
- Hỏi lý do (nhẹ nhàng): “Is there any specific reason why we can’t do this?” (Có lý do cụ thể nào không…?).
PHẦN 8: TẠI SAO BẠN CẦN LUYỆN TẬP VỚI MÔ HÌNH “1 KÈM 1” TẠI FREETALK ENGLISH?
Lý thuyết về “Could/Would” rất dễ. Nhưng khi đứng trước mặt sếp Tây, áp lực tâm lý sẽ khiến bạn quên sạch và quay về với “I want”. Bạn cần môi trường thực hành. Giải pháp học tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 tại Freetalk English là nơi tốt nhất để rèn giũa kỹ năng này.
8.1. Chỉnh sửa Ngữ điệu (Tone of Voice) – Chìa khóa của cảm xúc
Cùng một câu “Could you help me?”:
- Nếu xuống giọng ở cuối: Nghe như ra lệnh.
- Nếu lên giọng ở cuối: Nghe như nhờ vả chân thành. Giáo viên 1 kèm 1 sẽ chỉnh cho bạn từng nốt nhạc trong giọng nói. Điều này sách vở không làm được.
8.2. Role-play Đa dạng hóa Tình huống (Scenario Simulation)
Tại Freetalk, giáo viên sẽ đóng vai:
- Sếp khó tính đang bận rộn.
- Đồng nghiệp lười biếng hay từ chối.
- Khách hàng VIP khó chiều. Bạn sẽ phải dùng mọi chiến thuật ngôn ngữ để thuyết phục họ đồng ý với yêu cầu của bạn.
8.3. Phản hồi văn hóa (Cultural Feedback)
Giáo viên (đặc biệt là người bản ngữ) sẽ chỉ cho bạn: “Ở Mỹ, em nói thế này là được. Nhưng ở Nhật, em phải nói vòng vo hơn nữa thì họ mới làm”. Kiến thức này giúp bạn trở thành công dân toàn cầu (Global Citizen).
PHẦN 9: LỘ TRÌNH 4 TUẦN ĐỂ TRỞ THÀNH “BẬC THẦY NHỜ VẢ”
Freetalk gợi ý lộ trình ngắn hạn cho người đi làm bận rộn:
- Tuần 1: Nạp từ vựng & Modal Verbs. Nắm vững Can/Could/Would/May. Luyện phát âm chuẩn các từ “Would you”, “Could you” (nối âm).
- Tuần 2: Chiến thuật làm mềm (Softeners). Tập thêm “Just”, “Possibly”, “A little bit” vào mọi câu nói.
- Tuần 3: Viết Email yêu cầu. Luyện viết 10 mẫu email: Xin nghỉ, Đòi nợ, Giao việc, Xin xỏ.
- Tuần 4: Thực chiến Role-play. Dành toàn bộ các buổi học tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1 để đóng vai ép giáo viên làm việc cho mình.
KẾT LUẬN: QUYỀN LỰC MỀM CỦA NGÔN NGỮ
Đừng để sự thô lỗ vô tình (Unintentional Rudeness) cản trở sự nghiệp của bạn. Hãy trang bị cho mình kỹ năng giao tiếp tinh tế, sắc sảo.
Với sự đồng hành của Freetalk English và mô hình học tiếng anh online cho người đi làm 1 kèm 1, bạn sẽ biến mỗi lời nói của mình thành một công cụ đắc lực để đạt được mục tiêu.
Hãy tưởng tượng: Bạn bước vào phòng sếp, đưa ra một yêu cầu khó nhằn về tăng ngân sách, và bước ra với cái gật đầu đồng ý cùng nụ cười của sếp. Cảm giác đó thật tuyệt vời.
Đừng chần chừ nữa! Đăng ký ngay một buổi Học thử Kỹ năng Giao tiếp Công sở & Tư vấn lộ trình 1-1 Miễn phí tại Freetalk English. Hãy để chúng tôi giúp bạn trở thành bậc thầy giao tiếp.
Lời nói khéo léo, vạn sự hanh thông!
Nội dung được hỗ trợ bởi công cụ AI nhưng được biên tập bởi con người
