Một luật sư có 15 năm kinh nghiệm, từng làm trưởng phòng pháp chế tại ba công ty, thất nghiệp suốt cả năm 2023 sau khi nghỉ việc. Theo chia sẻ của chính người trong cuộc trên VnExpress, gần như toàn bộ nơi ứng tuyển đòi hỏi trình độ tiếng Anh thành thạo cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Người này tự nhận: “chuyên môn không phải thứ quan trọng nhất” khi tiếng Anh chưa đạt — dù câu hỏi học ngành luật ra trường làm gì đã có câu trả lời rõ ràng suốt 15 năm hành nghề.
Câu chuyện đó không phải cá biệt. Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, viết tắt VIAC, tuyển cán bộ pháp lý phụ trách tố tụng với yêu cầu “thông thạo tiếng Anh, ưu tiên có chứng chỉ IELTS tối thiểu 6.5” — dù đây là tổ chức trọng tài của Việt Nam, không phải hãng luật nước ngoài. Câu hỏi vì vậy không phải “học ngành Luật có cần giỏi tiếng Anh không”, mà là phương pháp học tiếng anh ngành luật nào giúp bạn không rơi vào tình huống như luật sư trên, và chứng chỉ nào nên nhắm tới đúng hướng đi bạn chọn.
Không chỉ hãng luật nước ngoài mới cần tiếng Anh
Nhiều người mặc định chỉ hãng luật 100% vốn nước ngoài mới đòi tiếng Anh. Thực tế không hẳn vậy. Ngoài VIAC đã nhắc ở trên, VNJUST và ANT Lawyers, hai công ty luật Việt Nam, đều yêu cầu tiếng Anh tốt cho vị trí trợ lý luật sư, trong đó có mảng hỗ trợ tranh tụng. ASL LAW, một công ty luật Việt Nam chuyên sở hữu trí tuệ, đã mở văn phòng tại Singapore và tuyển chuyên viên sở hữu trí tuệ yêu cầu “thành thạo tiếng Anh”. Ngay cả hệ thống tư pháp nhà nước cũng đang dịch chuyển theo hướng này: tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế đang xây dựng cho phép xét xử bằng tiếng Anh, và báo ngành tòa án thừa nhận “thẩm phán Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc nghiên cứu, diễn giải và áp dụng pháp luật nước ngoài”.
Tiếng Anh cũng mở ra hướng học nâng cao. Luật sư Phan Ngân Anh từng nhận học bổng MEXT học cử nhân Luật tại Đại học Nagoya, Nhật Bản, sau đó nhận học bổng Chevening của Chính phủ Anh để học thạc sĩ Luật ngân hàng-tài chính quốc tế tại University College London. Đây là ví dụ cho thấy tiếng Anh tốt mở ra cả cơ hội học bổng, không chỉ cơ hội việc làm.
Ngược lại, luật sư tranh tụng nội địa xử lý hồ sơ và tranh luận tại tòa án Việt Nam vẫn chủ yếu dùng tiếng Việt, tương tự công chứng viên và phần lớn công việc tại tòa án, viện kiểm sát. Tiếng Anh vì vậy không phải điều kiện bắt buộc để hành nghề luật, mà là yếu tố quyết định bạn tiếp cận được nhóm công việc nào — như ba ví dụ vừa nêu ở trên.
Nhánh nào trong ngành Luật thực sự dùng tiếng Anh
Khác biệt rõ nhất nằm ở hai nhánh: sở hữu trí tuệ và tố tụng-trọng tài có yếu tố quốc tế. Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hoặc sáng chế ở nước ngoài thường yêu cầu hồ sơ trình bày bằng tiếng Anh hoặc một ngôn ngữ quốc tế khác, không phải tiếng Việt. Luật sư sở hữu trí tuệ phụ trách hồ sơ này cần đọc và soạn thảo tài liệu tiếng Anh chính xác từng thuật ngữ.
Khi một vụ việc được đưa ra trọng tài thương mại quốc tế, hồ sơ và chứng cứ trình bày thường bằng tiếng Anh. Trợ lý luật sư hoặc luật sư tư vấn tham gia mảng này cần nghiên cứu án lệ và văn bản pháp lý nước ngoài thường xuyên. Nhiều án lệ tham khảo chỉ có bản gốc tiếng Anh, chưa có bản dịch tiếng Việt chính thức.
Phương pháp học tiếng Anh phù hợp ngành Luật
Nhiều sinh viên Luật học tiếng Anh theo kiểu ôn thi đại học, ưu tiên ngữ pháp và từ vựng chung chung trước. Cách này chưa gắn trực tiếp với công việc thật của ngành. Với phương pháp học tiếng anh ngành luật hiệu quả hơn, bạn nên bắt đầu từ đúng loại văn bản mình sẽ gặp. Đó có thể là một bản án lệ nước ngoài nếu theo hướng tố tụng-trọng tài, hoặc một hồ sơ đăng ký nhãn hiệu nếu theo hướng sở hữu trí tuệ.
Thứ tự ưu tiên nên đi theo đúng hướng nghề nghiệp bạn chọn. Đọc hiểu văn bản pháp lý và từ vựng Legal English (tiếng Anh pháp lý chuyên ngành) nên học trước. Đây là việc gặp sớm nhất khi mới bắt đầu làm ở hãng luật quốc tế hoặc mảng sở hữu trí tuệ. Giao tiếp và tranh luận trực tiếp với đối tác hoặc luật sư nước ngoài nên học song song sau đó, khi công việc thật sự cần trao đổi trực tiếp. Học ngược thứ tự này, tức luyện tranh luận trước khi đọc trôi một bản án lệ, khiến bạn mất thời gian với những mẫu câu chưa dùng ngay được trong công việc.
Mô hình 1-1 phù hợp với cách học này hơn lớp đông người, vì giáo viên có thể cùng bạn luyện đúng loại văn bản bạn đang xử lý. Freetalk English không có giáo trình dựng sẵn riêng cho tiếng Anh ngành Luật, nhưng lộ trình Giao tiếp Công sở được cá nhân hóa theo từng học viên.
Chứng chỉ tiếng Anh nên nhắm cho ngành Luật
Theo careerlink.vn, mục tiêu tiếng Anh pháp lý cho ngành Luật thường đặt ở mức IELTS 6.5 trở lên hoặc TOEIC 750+. Mức này gắn với môn Ngoại ngữ pháp lý phục vụ nghiên cứu tài liệu quốc tế trong chương trình đào tạo. Đây là mốc làm nền phù hợp cho phần lớn sinh viên Luật, kể cả khi bạn chưa xác định rõ mình theo hướng nào.
Nếu bạn hướng tới sở hữu trí tuệ hoặc hãng luật quốc tế mảng tố tụng-trọng tài, mức nền này chưa đủ. Bạn cần thêm chứng chỉ tiếng anh cho ngành luật ở tầng chuyên sâu hơn, cụ thể là Legal English. Chứng chỉ này tập trung vào thuật ngữ hợp đồng, án lệ và hồ sơ tố tụng, thay vì tiếng Anh giao tiếp đại trà. Nếu bạn muốn xem trước hướng học phù hợp cho người đi làm ngành Luật trước khi chọn chứng chỉ, tiếng Anh cho người đi làm là điểm bắt đầu hợp lý.
Mức tiếng Anh cần theo từng vị trí trong ngành Luật
Chọn đúng chứng chỉ tiếng Anh ngay từ đầu giúp bạn tránh ôn sai hướng rồi phải học lại. Bảng dưới tóm lại vị trí nào trong ngành Luật cần tiếng Anh ở mức nào, để bạn đối chiếu với hướng mình đang nhắm tới.
| Vị trí | Mức tiếng Anh cần | Chứng chỉ ưu tiên |
|---|---|---|
| Luật sư tranh tụng/nội địa (dân sự, hình sự, hôn nhân-gia đình) | Thấp, phần lớn công việc bằng tiếng Việt | Không bắt buộc |
| Công chứng viên | Thấp, hồ sơ giao dịch trong nước | Không bắt buộc |
| Thẩm phán, Kiểm sát viên (tòa án, viện kiểm sát) | Thấp đến cơ bản | IELTS 6.5+/TOEIC 750+ làm nền theo chương trình đào tạo |
| Luật sư sở hữu trí tuệ | Khá trở lên, đọc và soạn hồ sơ đăng ký quốc tế | Legal English kèm IELTS 6.5+/TOEIC 750+ |
| Luật sư/trợ lý hãng luật quốc tế (tố tụng-trọng tài) | Khá trở lên, đọc án lệ và hồ sơ trọng tài | Legal English kèm IELTS 6.5+/TOEIC 750+ |
Vị trí càng gần sở hữu trí tuệ và hãng luật quốc tế, tiếng Anh càng ít khi là môn phụ. Nếu bạn chưa xác định rõ hướng đi, mốc IELTS 6.5+/TOEIC 750+ vẫn là lựa chọn an toàn để bắt đầu, vì đây là mức mục tiêu chung trong chương trình đào tạo ngành Luật. Sau đó, bạn bổ sung Legal English khi đã rõ mình theo hướng sở hữu trí tuệ hoặc hãng luật quốc tế.
Freetalk English tiếp cận tiếng Anh cho ngành Luật thế nào
Mảng Giao tiếp người lớn tại Freetalk English, phù hợp với người đi làm ngành Luật, hiện có cô Lê Thị Ngọc Anh phụ trách. Cô đạt chứng chỉ giảng dạy TESOL và IELTS, với hơn 1.000 giờ dạy tiếng Anh giao tiếp cho người đi làm.
Freetalk English (thương hiệu của Công ty Cổ phần Fungroup) đào tạo tiếng Anh giao tiếp 1-1 online theo mô hình 1 Thầy 1 Trò từ tháng 8/2015 — giáo viên quốc tế (Anh, Mỹ, Philippines) đạt chứng chỉ giảng dạy TESOL và IELTS 7.0+, lộ trình cá nhân hoá 30 phút/ngày, 26.600+ học viên trên toàn quốc đã lựa chọn theo học.
Với học viên ngành Luật, module Giao tiếp Công sở trong chương trình này được xây quanh đúng công việc của từng người, không phải một giáo trình chung cho mọi ngành. Bạn có thể mang chính một bản án lệ, một hồ sơ đăng ký nhãn hiệu, hoặc một tài liệu tố tụng thật mình đang xử lý vào từng buổi học.
Băn khoăn khi chọn hướng học tiếng Anh ngành Luật
Nắm được vị trí nào cần tiếng Anh và chứng chỉ nào nên nhắm chưa hết băn khoăn. Nhiều người vẫn ngần ngại trước khi thật sự bắt đầu học đúng hướng mình chọn.
Chỉ làm luật sư nội địa, tiếng Anh có bỏ qua được không?
Không bắt buộc ngay lập tức, nhưng nên có một nền tảng nhất định. Nếu bạn chắc chắn chỉ theo hướng tranh tụng nội địa, phần lớn công việc vẫn xử lý bằng tiếng Việt và tiếng Anh không phải yêu cầu hằng ngày. Tuy nhiên, hướng đi nghề nghiệp thường thay đổi theo thời gian. Nhiều luật sư bắt đầu ở mảng tranh tụng trong nước rồi sau vài năm chuyển sang mảng sở hữu trí tuệ hoặc hợp tác với hãng luật quốc tế. Người đã có sẵn nền tảng tiếng Anh cơ bản sẽ học nhanh hơn nhiều so với người mới bắt đầu từ đầu.
Mất gốc tiếng Anh học ngành Luật giờ có kịp không?
Kịp, nếu bạn bắt đầu đúng chỗ. Mất gốc nghĩa là bạn chưa có nền, không có nghĩa là bạn không học được tiếng Anh pháp lý cho công việc sau này. Với mô hình 1-1, giáo viên bắt đầu từ đúng trình độ hiện tại của bạn, rồi ghép dần từ vựng pháp lý quen thuộc với hướng nghề bạn chọn vào lộ trình cá nhân hóa. Bạn không phải học lại từ một giáo trình phổ thông không liên quan đến ngành Luật.
Công chứng, tòa án — khi nào mới đụng tới tiếng Anh?
Khi hồ sơ có yếu tố nước ngoài, ví dụ công chứng giấy tờ cho người nước ngoài hoặc vụ việc liên quan đương sự quốc tế. Ngoài tình huống đó, phần lớn công việc hằng ngày không bắt buộc dùng tiếng Anh, vì hồ sơ và thủ tục tại công chứng, tòa án, viện kiểm sát chủ yếu xử lý bằng tiếng Việt. Trường hợp này không xảy ra thường xuyên với phần lớn công chứng viên và cán bộ tòa án làm việc thuần trong nước. Nếu bạn vẫn chưa chắc mình thuộc nhóm nào, cách nhanh nhất để có câu trả lời đúng là để giáo viên đánh giá trực tiếp trình độ hiện tại. Bạn có thể đăng ký một buổi học thử với lộ trình tiếng Anh công sở cá nhân hóa để xác định đúng điểm xuất phát trước khi chọn chứng chỉ.
Bài liên quan
Nhiều ngành khác trong khối Khoa học xã hội cũng đối mặt tình huống tương tự khi ra trường. Ví dụ: Phương pháp học tiếng Anh ngành Triết học và chứng chỉ nên có. Nếu bạn quan tâm hướng Luật Kinh Tế, làm việc liên quan hợp đồng thương mại quốc tế hoặc công ty có vốn đầu tư nước ngoài, phương pháp học tiếng Anh ngành Luật Kinh Tế tách riêng góc đó, khác với bài này. Nếu bạn muốn tra cứu phương pháp và chứng chỉ theo đúng ngành mình đang học, phương pháp học và chứng chỉ tiếng Anh theo từng ngành học là điểm bắt đầu chung cho nhiều ngành khác nhau.
Freetalk English, Tiếng Anh 1-1 Cho Người Đi Làm
Freetalk English xây module Giao tiếp Công sở quanh đúng tài liệu pháp lý, hồ sơ tố tụng hay tình huống công việc bạn đang xử lý. Chương trình không dạy chung một giáo trình cho mọi ngành, theo lộ trình cá nhân hóa 30 phút mỗi ngày.
- 📍 Địa chỉ: B06-L11 Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội
- ☎️ Hotline: 0902 466 499
- 💬 Zalo: Freetalk English
- 🌐 Website: freetalkenglish.edu.vn
