Dùng ngay tối nay: ba mẹ đọc thử năm câu dưới đây một lần cho quen miệng, sáng mai nói với con theo đúng thứ tự của buổi sáng, từ lúc gọi dậy tới lúc ra cửa.
| Việc buổi sáng | Ba mẹ nói | Con đáp | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| Gọi dậy | Good morning! | Morning! | gút mó-ning; con: mó-ning |
| Đánh răng | Brush your teeth. | OK! | brớ(sh) dio ti(th); con: ô-kê |
| Rửa mặt | Wash your face. | Splash! | uó(sh) dio phây(s); con: xờ-plé(sh) |
| Mặc đồ | Socks on! | Socks on! | xóc(s) on; con nhắc lại y như vậy |
| Sẵn sàng ra cửa | Ready to go? | Ready! | ré-đi tu gâu; con: ré-đi |
Cách đọc ghi bằng chữ Việt, âm trong ngoặc ở cuối tiếng đọc thật nhẹ; phần giải thích đầy đủ nằm ở mục mẫu câu bên dưới.
Sáu giờ sáng, nhà nào cũng tất bật. Mẹ vừa gọi cậu con trai năm tuổi dậy, vừa lo bộ đồng phục còn nằm ngay đầu giường và chiếc bàn chải chưa kịp bóp kem. Con đã học tiếng Anh ở trung tâm và đếm được tới hai mươi, nhưng ở nhà chưa ai nói với con câu tiếng Anh nào cả. Mẹ nhớ được vài chữ như “toothbrush” hay “shirt”, nhưng đứng cạnh con thì mẹ không biết nói câu nào cho trọn, lại sợ đọc sai rồi con nhớ theo, nên cả buổi sáng vẫn chỉ toàn tiếng Việt.
Muốn có tiếng Anh trong buổi sáng ấy, ba mẹ chỉ cần dành mười phút và biết trước câu nào dành cho việc nào. Bài học tuần 9 của lịch 12 tuần đi theo thứ tự các việc buổi sáng: gọi con dậy, đánh răng tiếng Anh nói thế nào, rửa mặt, rồi mặc đồ và sẵn sàng ra cửa. Mỗi việc có vài mẫu câu ngắn, kèm cách đọc bằng tiếng Việt cho ba mẹ đọc theo.
Mục tiêu tuần 9: sau một tuần ba mẹ và con làm được gì
Nếu sau một tuần nói với con mỗi sáng, cả nhà làm được ba việc dưới đây thì bài học tuần này đã đạt:
- Ba mẹ nói được năm câu ở bảng “Dùng ngay tối nay” đầu bài mà không cần nhìn bảng.
- Con làm đúng động tác ít nhất ba trong năm câu đó.
- Cả nhà có một trò năm phút dùng lại các câu của buổi sáng.
Đây là bài học của tuần 9 trong lịch học tiếng Anh 30 phút mỗi ngày cho trẻ trong 12 tuần. Theo lịch đó, mỗi ngày ba mẹ có mười phút nói mẫu câu với con, và ở tuần này mười phút ấy nằm ngay trong buổi sáng. Lịch chia con theo tuổi thành ba cấp. Cấp 1 từ 3 đến 6 tuổi dùng câu 2 đến 3 từ, cấp 2 từ 7 đến 8 tuổi dùng câu 4 đến 6 từ, còn cấp 3 từ 9 đến 12 tuổi. Con từ 9 tuổi thì ba mẹ xem bảng mẫu câu của cấp 3 trong bài về lịch 12 tuần, vì bài này không có câu dài hơn sáu từ.
Tuổi chỉ là mốc để ba mẹ nhìn nhanh. Muốn biết con nói được tới đâu để chọn đúng cấp, ba mẹ chọn mục Trẻ em ở bài test trình độ tiếng Anh trực tuyến của Freetalk English và cho con làm một bài ngắn.
Mẫu câu tiếng Anh lúc thức dậy, đánh răng, rửa mặt và mặc đồ
Các bảng dưới chia theo bốn việc buổi sáng và một lúc ra cửa. Ba mẹ chỉ dùng câu của cấp phù hợp với tuổi con. Trong bảng mẫu câu ở bài về lịch 12 tuần, dòng “Lúc thức dậy” có hai câu là “Good morning!” cho cấp 1 và “Time to wake up now.” cho cấp 2; cả hai đều có trong bảng “Gọi con dậy” ngay dưới đây, nên ba mẹ đi từ bài đó sang không gặp câu khác. Muốn biết thức dậy tiếng Anh nói thế nào, ba mẹ xem ngay bảng “Gọi con dậy” ở bên dưới.
Cách đọc ghi bằng chữ Việt và chỉ gần đúng, chưa phải âm chuẩn. Âm trong ngoặc ở cuối tiếng là âm cuối, đọc thật nhẹ. Âm sh đọc gần như chữ s nhưng tròn môi và thổi hơi; âm th đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng rồi thổi hơi ra.
Gọi con dậy
| Cấp | Ba mẹ nói | Con đáp | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| 1 | Good morning! | Morning! | gút mó-ning; con: mó-ning |
| 1 | Open your eyes. | Eyes open! | ô-p(ờ)n dio ai(z); con: ai(z) ô-p(ờ)n |
| 2 | Time to wake up now. | Five more minutes! | tai(m) tu uêk ắp nao; con: phai(v) mo mí-nịt(s) |
| 2 | Did you sleep well? | Yes, I did. | đí(d) diu xờ-líp ue-l; con: dé(s), ai đí(d) |
Đánh răng
| Cấp | Ba mẹ nói | Con đáp | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| 1 | Brush your teeth. | OK! | brớ(sh) dio ti(th); con: ô-kê |
| 1 | Open wide. | Aaah! | ô-p(ờ)n oai(d); con há miệng kêu “aaa” |
| 1 | All done? | All done! | o-l đân; con: o-l đân |
| 2 | Use a little toothpaste. | OK! | diu(z) ơ lí-tồ(l) túth-pêx(t); con: ô-kê |
| 2 | Brush up and down. | Up and down! | brớ(sh) ắp en đao(n); con: ắp en đao(n) |
Rửa mặt
| Cấp | Ba mẹ nói | Con đáp | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| 1 | Wash your face. | Splash! | uó(sh) dio phây(s); con: xờ-plé(sh) |
| 1 | Here’s a towel. | Thank you! | hia(z) ơ tao-ờ(l); con: thénh(k) diu |
| 2 | Is the water too cold? | A little cold. | íz đờ uô-tờ tu cô(ld); con: ơ lí-tồ(l) cô(ld) |
| 2 | Dry your face and hands. | All dry! | drai dio phây(s) en hen(z); con: o-l drai |
Mặc đồ
| Cấp | Ba mẹ nói | Con đáp | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| 1 | Arms up! | Up! | a-m(z) ắp; con: ắp |
| 1 | Socks on! | Socks on! | xóc(s) on; con nhắc lại y như vậy |
| 2 | Which shirt do you want? | The red one. | uýt(ch) sớt đờ diu uon(t); con: đờ ré(d) oăn |
| 2 | Put on your shoes now. | OK! | pút on dio su(z) nao; con: ô-kê |
Sẵn sàng ra cửa
| Cấp | Ba mẹ nói | Con đáp | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| 1 | Ready to go? | Ready! | ré-đi tu gâu; con: ré-đi |
| 2 | Look in the mirror. | I look nice! | lú(k) in đờ mí-rờ; con: ai lú(k) nai(s) |
Ba mẹ không cần dùng hết mười chín cặp câu trong một tuần. Tuần đầu, ba mẹ lấy đúng năm câu ở bảng đầu bài, mỗi việc một câu. Sau bốn tuần theo dõi ở bảng bên dưới, hoặc khi con đã đáp đủ năm câu, ba mẹ thêm dần mỗi việc một câu nữa. Con 7 đến 8 tuổi thì thay câu ở bảng đầu bài bằng câu cấp 2 của cùng việc. Câu “Which shirt do you want?” hợp với sáng cuối tuần, khi con không mặc đồng phục và có thời gian chọn áo.
Ba mẹ có thể in tấm thẻ sáu câu dưới đây, chọn từ các bảng trên, rồi dán cạnh gương trong nhà tắm hoặc bên bồn rửa mặt để nhìn được ngay lúc đang làm.
Từ then chốt của buổi sáng: đồ dùng và động từ đi kèm
Tám từ dưới đây gắn với những việc con làm và những món đồ con chạm vào mỗi sáng. Con nhớ nhanh nhất khi ba mẹ vừa làm vừa nói, hoặc vừa đưa đồ vừa nói tên món đồ ấy.
| Từ | Nghĩa | Cách đọc | Câu dùng thật |
|---|---|---|---|
| wake up | thức dậy | uêk ắp | We wake up early. (uy uêk ắp ơ-li) |
| toothbrush | bàn chải đánh răng | túth-brớ(sh) | Where is your toothbrush? (ue-ờ íz dio túth-brớ(sh)) |
| toothpaste | kem đánh răng | túth-pêx(t) | Your toothpaste is blue. (dio túth-pêx(t) íz blu) |
| towel | khăn | tao-ờ(l) | Get a clean towel. (get ơ klin tao-ờ(l)) |
| shirt | áo | sớt | Your shirt is on the bed. (dio sớt íz on đờ bé(d)) |
| socks | tất, vớ | xóc(s) | Your socks are red. (dio xóc(s) a ré(d)) |
| shoes | giày | su(z) | Your shoes are by the door. (dio su(z) a bai đờ đo) |
| wash | rửa | uó(sh) | We wash with warm water. (uy uó(sh) uý(th) uo-m uô-tờ) |
Ba mẹ tra “đánh răng” sẽ ra ngay câu “brush your teeth”. Brush là chải, teeth là răng, nên tiếng Anh nói “chải răng”. Teeth là số nhiều của tooth, một chiếc răng là tooth.
Mặc quần áo tiếng Anh: lỗi dịch từng chữ ba mẹ hay gặp với wear
Khi tra “mặc quần áo tiếng Anh”, ba mẹ dễ gặp chữ wear đầu tiên, rồi nói với con “Wear your shirt now.” lúc con đang cầm áo trong tay. Đó là cách dịch từng chữ từ câu “mặc áo vào đi”. Tiếng Việt dùng một chữ “mặc” cho cả việc đang mặc và việc mặc vào, còn tiếng Anh thường tách ra hai chữ.
Theo mục wear của Oxford Learner’s Dictionaries, wear nói về việc đang có đồ trên người, như đang mặc một bộ vest. Việc đưa đồ lên người là put on, và mục put on của cùng từ điển có ví dụ nhắc ai đó mặc áo khoác vào, với take off là chữ đối nghĩa, tức cởi ra. Câu “Wear your shirt now.” người nghe vẫn hiểu, nhưng nó gần với “giữ áo trên người” hơn là “mặc áo vào”.
| Câu | Ba mẹ nói lúc nào | Đánh giá | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| Wear your shirt now. | Con đang cầm áo trong tay | Nên đổi, dịch từng chữ từ “mặc áo vào” | ue-ờ dio sớt nao |
| Put on your shirt. | Con đang cầm áo trong tay | Đúng, là việc mặc áo vào | pút on dio sớt |
| You’re wearing a red shirt. | Con đã mặc áo xong | Đúng, là việc đang mặc | dio ue-ring ơ ré(d) sớt |
Cách sửa là tập một thói quen. Con đang cầm áo, tất hoặc giày thì ba mẹ nói put on rồi tên món đồ. Con đã mặc xong thì ba mẹ dùng wear để nói việc con đang mặc hoặc để hỏi, ví dụ “Are you wearing your new shoes?” (a diu ue-ring dio nu su(z)).
Hoạt động năm phút cho hai người: ba mẹ nói, con làm, rồi đổi vai
Trò này không cần đồ dùng nào, chơi được lúc chờ nước ấm hoặc lúc chờ bữa sáng chín. Năm lượt đầu ba mẹ nói và con làm động tác kèm một câu đáp, ba lượt sau con nói và ba mẹ làm theo. Nhà có ông bà thì ông bà vào vai người làm theo ở ba lượt con nói: ông bà chỉ làm động tác, còn con nói và tự đáp thay ông bà, nên ông bà không cần biết tiếng Anh.
| Lượt | Ai nói | Câu | Người kia làm gì |
|---|---|---|---|
| 1 | Ba mẹ | Good morning! | Con vẫy tay và đáp “Morning!” |
| 2 | Ba mẹ | Brush your teeth. | Con giả vờ chải răng và đáp “OK!” |
| 3 | Ba mẹ | Wash your face. | Con vỗ nước giả lên mặt và đáp “Splash!” |
| 4 | Ba mẹ | Arms up! | Con giơ hai tay lên và đáp “Up!” |
| 5 | Ba mẹ | Socks on! | Con giả vờ xỏ tất và đáp “Socks on!” |
| 6 | Con | Brush your teeth. | Ba mẹ giả vờ chải răng và đáp “OK!” |
| 7 | Con | Socks on! | Ba mẹ giả vờ xỏ tất vào tay, con cười và nhắc lại “Socks on!” để ba mẹ xỏ lại vào chân |
| 8 | Con | Ready to go? | Ba mẹ đáp “Ready!” |
Con 7 đến 8 tuổi thì hai bên đổi lượt 1 thành “Time to wake up now.” (con vươn vai và đáp “Five more minutes!”) và lượt 5 thành “Put on your shoes now.” (con giả vờ xỏ giày và đáp “OK!”), các lượt còn lại giữ nguyên.
Bảng tự chấm bốn tuần cho buổi sáng
Bảng tính bốn tuần từ tuần đầu ba mẹ nói năm câu này với con, tức tuần 9 của lịch 12 tuần. Sang các tuần sau, cả nhà học tình huống mới, nhưng buổi sáng thì ngày nào cũng có, nên ba mẹ vẫn nói năm câu này và ghi lại tiến bộ của con. Mỗi tuần chỉ có một việc để nhìn, không cần bài kiểm tra.
| Tuần | Con làm được gì |
|---|---|
| Tuần đầu | Con làm đúng động tác khi nghe ba mẹ nói ít nhất ba trong năm câu của bảng đầu bài, chưa cần nói |
| Tuần thứ hai | Con đáp bằng một từ, như “Morning!” hoặc “Ready!”, ở ít nhất ba trong năm câu |
| Tuần thứ ba | Con đáp đủ cả năm câu của bảng đầu bài |
| Tuần thứ tư | Con tự nói một câu trước mà không cần ba mẹ nhắc, như “Good morning!” ngay lúc mở mắt |
Hết tuần thứ tư mà con vẫn dừng ở mức tuần thứ hai thì ba mẹ giữ nguyên năm câu thêm một tuần rồi mới thêm câu mới.
Ôn lại bữa ăn ngay ở bữa sáng
Tuần 9 kèm một lượt ôn lại bữa ăn, tức những câu ba mẹ đã nói với con lúc ăn ở tuần 1 và tuần 2. Bữa sáng là chỗ dùng lại các câu ấy tự nhiên nhất, ngay sau khi con mặc đồ xong. Năm câu dưới đây lấy từ bài 50 câu tiếng Anh giao tiếp với con mỗi ngày, mục ăn uống ở nhà. Con cấp 1 dùng ba câu đầu, con cấp 2 dùng thêm hai câu sau.
| Cấp | Ba mẹ nói | Nói lúc nào ở bữa sáng | Cách đọc |
|---|---|---|---|
| 1 | Are you hungry? (Con đói chưa?) | Lúc con bước ra bàn ăn | a diu hắng-gri |
| 1 | Eat slowly. (Ăn từ từ thôi.) | Lúc con nhét vội miếng bánh mì vào miệng | i(t) xờ-lô-li |
| 1 | Drink some water. (Uống chút nước đi con.) | Sau khi con ăn xong, trước khi ra cửa | drinh(k) xâm uô-tờ |
| 2 | What do you want to eat? (Con muốn ăn gì?) | Lúc nhà có sẵn hai ba món để con chọn | uót đờ diu uon(t) tu i(t) |
| 2 | Do you want more? (Con ăn thêm không?) | Lúc bát của con đã hết | đờ diu uon(t) mo |
Diễn cùng con trong 3 phút
Ba phút dưới đây dành cho con cấp 1 và chỉ tính phần ba mẹ nói, chưa tính thời gian con thật sự chải răng hay xỏ tất. Ba mẹ nói tiếng Việt như mọi sáng và chỉ chen câu tiếng Anh vào đúng chỗ ghi dưới đây; câu nào khó đọc, ba mẹ mở lại bảng mẫu câu hoặc nhìn tấm thẻ đã in.
- Gọi dậy. Mẹ ngồi xuống cạnh giường, khẽ vỗ vai con: “Good morning! Dậy thôi con.” Con còn nhắm mắt thì mẹ nói thêm: “Open your eyes.” Con mở mắt và đáp “Eyes open!”, hoặc chỉ cười cũng được, rồi mẹ khen con bằng tiếng Việt.
- Đánh răng. Ba đứng cạnh bồn rửa mặt và đưa bàn chải: “Brush your teeth.” Con chải xong thì ba nói “Open wide.” để xem răng, rồi hỏi “All done?” Con đáp “All done!” là hết phần này.
- Rửa mặt. Ba nói “Wash your face.” Con vỗ nước lên mặt và tự nói “Splash!”, rồi ba đưa khăn: “Here’s a towel.”
- Mặc đồ. Mẹ giơ áo lên: “Arms up!” Mẹ cầm đôi tất đưa cho con: “Socks on!” Con nhắc lại “Socks on!” trong lúc xỏ tất.
- Ra cửa. Ba mẹ hỏi “Ready to go?” và con đáp “Ready!”
Với con 7 đến 8 tuổi, ba mẹ thay từng câu bằng câu cấp 2 của cùng việc trong bảng ở trên, cách diễn giữ nguyên.
Ghi nhớ nhanh: năm câu tiếng Anh dùng được cho cả buổi sáng
Năm câu dưới đây không thuộc riêng việc nào, nên ba mẹ nhớ chúng để dùng lại ở bất kỳ buổi sáng nào. Âm trong ngoặc cuối tiếng đọc thật nhẹ.
- Well done! (ue-l đân) dùng khi con tự mặc xong một món đồ.
- Let’s go! (lét(s) gâu) dùng khi cả nhà đã sẵn sàng ra cửa.
- Have a good day! (hé(v) ơ gút đây) là câu cấp 2, dùng lúc chia tay con ở cổng trường hoặc trước khi ba mẹ đi làm.
- See you tonight! (xi diu tơ-nai(t)) dùng khi ba mẹ đi làm và hẹn gặp con buổi tối.
- I love you. (ai lâ(v) diu) dùng bất cứ lúc nào ba mẹ muốn con biết ba mẹ thương con.
Khi nào con cần thêm người luyện cùng
Ba dấu hiệu dưới đây là lúc ba mẹ nên nghĩ tới việc cho con luyện thêm với một người khác ngoài ba mẹ.
- Con nói đúng “Good morning!” nhưng ba mẹ đổi sang câu khác của cùng việc thì con im lặng, dù đã theo lịch hơn một tháng.
- Con nói sai âm cuối của một từ như “brush” hay “teeth” nhiều lần, hoặc ba mẹ không chắc âm cuối ấy đúng hay sai và không biết sửa cho con thế nào.
- Con từ 7 tuổi đã nói được hết các câu cấp 2 trong các bảng mẫu câu.
Ở đầu buổi học tại Freetalk English, cô giáo Nguyễn Thị Ngọc thường hỏi con việc đầu tiên con làm sáng nay và việc kế tiếp, để nghe con nối được hai việc thành câu, chẳng hạn “I wash my face. Then I put on my shirt.” Câu hỏi này dành cho con đã nói được các câu ngắn. Nhờ nó, cô biết con đã nối được câu hay mới nói được từng câu ngắn riêng lẻ, rồi chọn cho con tập nói câu dài hơn hoặc quay về các câu ngắn. Cô Ngọc có bằng Thạc sĩ TESOL, đạt IELTS 7.5, hơn 9 năm kinh nghiệm giảng dạy và hơn 2.000 giờ dạy trực tuyến.
Chương trình của Freetalk English chia theo tuổi với mốc riêng, nên ba mẹ chọn theo tuổi của con như dưới đây. Con từ 3 đến 5 tuổi thì ba mẹ cho con học thử một buổi ở chương trình tiếng Anh cho con 3 đến 5 tuổi. Con từ 6 đến 13 tuổi thì ba mẹ cho con học thử ở chương trình tiếng Anh cho con 6 đến 13 tuổi. Giáo viên sẽ nghe con nói vài câu tiếng Anh để biết con đang ở trình độ nào trước khi xếp lịch học.
Băn khoăn của ba mẹ khi nói tiếng Anh lúc sáng vội
Con không chịu dậy thì có nên nói tiếng Anh không?
Có, nhưng lúc con còn ngái ngủ ba mẹ chỉ cần một câu nhẹ như “Good morning!”, con đáp hay không đáp đều được. Những câu cần con đáp, như “Open your eyes.” hay “Did you sleep well?”, ba mẹ để dành sang lúc đánh răng, khi con đã tỉnh hơn, kẻo việc hỏi đáp bằng tiếng Anh thành thêm một việc bắt con làm.
Sáng quá vội thì bớt phần nào?
Ba mẹ bớt số việc chứ không bớt số ngày. Ba mẹ chọn việc mình đứng cạnh con lâu nhất, thường là lúc đánh răng vì con đứng yên một chỗ, rồi chỉ nói câu tiếng Anh của việc đó, nhưng nói mỗi sáng. Sáng cuối tuần thong thả hơn thì ba mẹ thêm các việc còn lại và chơi trò năm phút.
Ông bà không biết tiếng Anh thì giúp được gì?
Ông bà không cần nói tiếng Anh vẫn giúp con được nhiều việc. Ông bà dán tấm thẻ cạnh gương, nhắc con đọc câu trên thẻ khi con quên, và vào vai người làm theo trong trò năm phút. Ông bà muốn thử đọc thì cứ đọc theo cách đọc ghi bằng chữ Việt trên thẻ, để con có thêm một người nói cùng.
Ba mẹ chỉ cần nhớ cấp của con, nhớ năm câu ở bảng đầu bài và nói chúng mỗi sáng. Khi cần thêm một câu cho việc nào trong buổi sáng, kể cả đánh răng tiếng Anh, ba mẹ chỉ việc mở lại bảng mẫu câu.
Chuỗi bài học tiếng Anh tại nhà cho con
Danh sách dưới đây nối bài này với bài đứng trước, bài có lịch 12 tuần và bài được ôn lại ở tuần 9. Bài của tuần 10 đang biên soạn.
- Bài trước: luyện nói tiếng Anh cho trẻ tại nhà, tuần 7 đến 8, cơ thể và cảm xúc
- Bài này: tuần 9, lúc thức dậy
- Bài sau: tuần 10, trên đường đi, đang biên soạn
- Bài được ôn lại: câu tiếng Anh giao tiếp với con hằng ngày, tuần 1 đến 2, bữa ăn
- Lịch cả 12 tuần: học tiếng Anh 30 phút mỗi ngày cho trẻ
Freetalk English (thương hiệu của Công ty Cổ phần Fungroup) đào tạo tiếng Anh giao tiếp 1-1 online theo mô hình 1 Thầy 1 Trò từ tháng 8/2015 — giáo viên quốc tế (Anh, Mỹ, Philippines) đạt chứng chỉ giảng dạy TESOL và IELTS 7.0+, lộ trình cá nhân hoá 30 phút/ngày, 26.600+ học viên trên toàn quốc đã lựa chọn theo học.
- Địa chỉ: B06-L11 Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội
- Hotline: 0902 466 499
- Zalo: 0902 466 499
- Website: freetalkenglish.edu.vn
