Bạn phải gửi email xin lỗi một khách hàng nước ngoài vì đơn hàng giao trễ, gõ ra câu “I apologize you for the delay” rồi thấy gợn gợn mà không rõ sai ở đâu. Chỗ vướng nằm đúng ở hai giới từ đi sau apologize, và một khi phân biệt được, bạn sẽ không nhầm lại nữa.
Vậy cấu trúc apologize là gì? Nói gọn, đó là cách dùng động từ apologize (xin lỗi) kèm hai giới từ “to” và “for” để nói rõ bạn xin lỗi ai và về việc gì. Cái khó không nằm ở nghĩa, mà ở chỗ biết khi nào dùng “to”, khi nào dùng “for”, sau chúng là danh từ hay động từ dạng nào, và apologize khác gì với sorry mà nhiều người vẫn dùng lẫn. Bài này đi lần lượt qua từng chỗ đó, kèm bảng công thức và bài tập trắc nghiệm để bạn tự kiểm tra. Nếu bạn đang dựng lại ngữ pháp từ nền, phần này nằm trong lộ trình tiếng Anh cho người mất gốc.
Cấu trúc apologize đi với “to” hay “for”?
Quy tắc rất gọn: to đứng trước người bạn xin lỗi, còn for đứng trước lỗi hoặc việc bạn gây ra. Hai giới từ này không thay thế nhau mà thường đi cùng nhau trong một câu. Cách dùng này đúng theo mục Word patterns của Cambridge Grammar: apologize to + người, apologize for + việc hoặc điều gì.
I apologize to the client for the late delivery.
(Tôi xin lỗi khách hàng vì đã giao hàng trễ.)
Bạn có thể lược bớt một trong hai phần khi ngữ cảnh đã rõ, chẳng hạn “She apologized to her boss” hoặc “We must apologize for the delay”. Nhưng bạn không bao giờ được đảo hai giới từ: tiếng Anh không có “apologize for someone” hay “apologize to a mistake”. Trở lại câu sai ở đầu bài, “I apologize you for the delay” thiếu mất chữ “to” trước “you”, nên viết đúng phải là “I apologize to you for the delay”.
Sau apologize là “to V” hay “V-ing”?
Đây là chỗ nhiều người phân vân nhất, bởi thói quen “động từ theo sau thường là to V” đã ăn quá sâu. Nhưng apologize không nối thẳng với động từ, nó nối qua giới từ “for”, mà sau giới từ thì động từ luôn ở dạng V-ing chứ không phải to V.
He apologized for being late. (đúng)
He apologized to be late. (sai)
Vài câu mẫu để bạn quen tay: “I apologize for keeping you waiting”, “They apologized for causing the confusion”. Nếu muốn dùng một danh từ thay cho hành động, bạn vẫn giữ “for”: “apologize for the noise”, “apologize for the mistake”. Cách nhớ ngắn gọn là hễ thấy “for” thì phần đứng sau là danh từ hoặc V-ing, không bao giờ là to V.
Bảng công thức apologize và ví dụ
Ba dạng dùng dưới đây gom lại toàn bộ cách ghép “to” và “for” với apologize. Bạn xem cột công thức để nắm khung, rồi đối chiếu cột ví dụ để thấy nó chạy trong câu thật ra sao.
| Dạng dùng | Công thức | Ví dụ |
|---|---|---|
| Xin lỗi ai | S + apologize + to + người | I apologize to you. |
| Xin lỗi về việc gì | S + apologize + for + N / V-ing | She apologized for being late. |
| Kết hợp đầy đủ | S + apologize + to + người + for + N / V-ing | He apologized to his boss for arriving late. |
Dạng kết hợp đầy đủ là chuẩn nhất trong văn viết và email, vì nó nói rõ cả xin lỗi ai lẫn xin lỗi về chuyện gì: “They apologize to their passengers for the delay”. Vì apologize là động từ, bạn nhớ chia nó theo thì và chủ ngữ trong từng câu, ví dụ “He apologizes to his wife for driving too fast” phải thêm “-s” cho hợp với chủ ngữ “He”.
Apologize là loại từ gì, viết “apologise” có sai không?
Theo Cambridge Dictionary, apologize là một động từ, mang nghĩa “xin lỗi”. Vì là động từ nên nó chia theo thì và theo chủ ngữ: apologize, apologizes, apologized, apologizing. Danh từ tương ứng là “apology” (lời xin lỗi), số nhiều là “apologies”, và bạn sẽ gặp nó trong cụm rất thông dụng “my apologies”.
Còn “apologise” viết với “s” không hề sai. Đó chỉ là chính tả Anh – Anh, trong khi “apologize” với “z” là Anh – Mỹ. Hai cách viết đọc giống nhau và nghĩa giống nhau, bạn chọn một hệ rồi dùng nhất quán trong cùng một văn bản là được.
Chọn cách xin lỗi theo mức độ trang trọng
Trong công việc thật, “sorry” một tiếng nhiều khi quá nhẹ, mà “I apologize” lặp đi lặp lại lại thành khô cứng. Người dùng tiếng Anh tốt chọn cách xin lỗi theo đúng mức trang trọng của tình huống. Dưới đây là những cụm đáng thuộc, xếp từ trang trọng đến thân mật:
- Rất trang trọng (email, khách hàng): Please accept my apologies for… / I would like to apologize for… / We sincerely apologize for…
- Trang trọng vừa: I apologize for… / My apologies for… / I owe you an apology.
- Thân mật (bạn bè, đồng nghiệp thân): I’m so sorry about that. / My bad. / Sorry, that was my fault.
Một tin nhắn trễ hẹn với bạn chỉ cần “Sorry, my bad”, nhưng một email cho đối tác nên là “Please accept my apologies for the delay”. Nếu bạn đang luyện thêm các mẫu câu lịch sự khác, có thể xem cách dùng cấu trúc Would you mind, Would you like và cấu trúc Want. Chọn đúng mức độ cũng là một phần của việc xin lỗi cho tử tế.
Apologize và sorry khác nhau thế nào?
Hai từ này đều dùng để xin lỗi nên hay bị lẫn, nhưng chúng khác nhau ngay từ loại từ. Apologize là động từ nên tự nó đứng được trong câu và chia theo thì. Sorry là tính từ nên phải có “be” đi kèm, và nghe thân mật hơn. Bảng dưới đối chiếu nhanh để bạn chọn đúng.
| Tiêu chí | Apologize | Sorry |
|---|---|---|
| Từ loại | Động từ | Tính từ |
| Cấu trúc | S + apologize + to sb + for sth | S + be + sorry + for sth / that + mệnh đề |
| Sắc thái | Trang trọng, hay dùng trong văn viết | Thân mật, hay dùng khi nói |
Vì sorry là tính từ, bạn nói “I am sorry for the mistake” chứ không nói “I am apologize for the mistake”, và cũng không ghép “I apologize sorry”. Đặt hai câu cạnh nhau cho rõ: “The company apologizes to customers for the error” nghe như một thông báo chính thức, còn “We are sorry for the delay” nghe tự nhiên hơn trong giao tiếp thường ngày.
Ghi nhớ nhanh về cấu trúc apologize
- “to” đứng trước người bạn xin lỗi, “for” đứng trước việc hoặc lỗi; hai giới từ không đảo cho nhau.
- Công thức đầy đủ và chuẩn nhất là apologize to sb for sth.
- Sau “for” luôn là danh từ hoặc V-ing, không bao giờ là to V: apologize for being late, không phải apologize to be late.
- Apologize là động từ nên phải chia theo thì và chủ ngữ: apologizes, apologized, apologizing; danh từ tương ứng là apology, apologies.
- “apologise” (Anh – Anh) và “apologize” (Anh – Mỹ) đều đúng, chỉ khác chính tả, hãy dùng nhất quán một hệ.
- Apologize là động từ và trang trọng; sorry là tính từ, cần “be” và thân mật hơn.
Những nhầm lẫn thường gặp với cấu trúc apologize
Nói “apologize someone” có được không?
Không được. Muốn nhắc tới người bạn xin lỗi, bạn phải có “to” đứng trước: apologize to someone. Câu “I apologize you” hay “apologize her” đều sai, viết đúng là “I apologize to you”, “apologize to her”. Đây là lỗi hay gặp nhất khi mới dùng từ này.
Sau “for” dùng “to be late” có sai không?
Sai. Sau giới từ “for”, động từ luôn ở dạng V-ing, nên bạn nói “apologize for being late” chứ không nói “apologize for to be late” hay “apologize to be late”. Nếu muốn dùng danh từ thì giữ nguyên “for”: apologize for the delay.
Khi nào chọn apologize, khi nào chọn sorry?
Chọn theo mức trang trọng. Trong email công việc, thông báo hay tình huống nghiêm túc, bạn dùng apologize: “We apologize for the inconvenience”. Trong hội thoại thường ngày với bạn bè, sorry tự nhiên hơn: “Sorry, I’m late”. Cả hai đều đúng, chỉ khác sắc thái.
Học công thức rồi mà vào hội thoại vẫn quên?
Đó là chuyện bình thường, vì hiểu trên giấy và bật ra đúng khi đang nói là hai kỹ năng khác nhau. Cách bền nhất là đưa những câu xin lỗi thật vào tình huống bạn hay gặp, rồi lặp lại đến khi nó thành phản xạ. Nếu bạn muốn luyện theo cách đó với người hướng dẫn kèm sát, hãy tham khảo lộ trình tiếng Anh cho người mất gốc để đưa ngữ pháp vào câu nói hằng ngày.
Freetalk English và cách học ngữ pháp để dùng được
Freetalk English (thương hiệu của Công ty Cổ phần Fungroup) dạy tiếng Anh giao tiếp 1-1 trực tuyến theo mô hình 1 Thầy 1 Trò từ tháng 8/2015, với hơn 250 giáo viên quốc tế đạt chứng chỉ TESOL và IELTS 7.0+. Tại đây, những cấu trúc như apologize được đưa thẳng vào email và hội thoại mẫu để bạn tự chọn đúng “to” hay “for” trong lúc nói, thay vì chỉ khoanh đáp án trên giấy. Chương trình cá nhân hóa 30 phút mỗi ngày đến nay đã dạy hơn 26.600 học viên trên toàn quốc. Website: freetalkenglish.edu.vn. Hotline và Zalo: 0902 466 499.
